Prijsformule mag niet achteraf aangepast worden (week 14)
Rekenmethodiek
Bij een Europese aanbesteding gehouden voor Locatiebeheer Oekraïne Opvang in de gemeente Hilversum overweegt de rechter dat niet kan worden uitgesloten dat potentiële gegadigden zich niet hebben ingeschreven vanwege de in de aanbestedingsleidraad geformuleerde formule, omdat de prijsformule voor hen zou leiden tot een negatieve score en dus tot 0 punten. De gemeente heeft bovendien volgens de rechter niet gehandeld op de wijze die zij vooraf heeft bepaald in de aanbestedingsstukken en heeft achteraf de prijsformule aangepast op een door haar (willekeurig) gekozen manier. Dit is voor de inschrijvers vooraf niet inzichtelijk, niet te controleren en dus niet transparant. (ECLI:NL:RBMNE:2026:1293, Rechtbank Midden-Nederland, Datum uitspraak 20 maart 2026, Datum publicatie 2 april 2026)
Feiten en omstandigheden
De gemeente Hilversum heeft een Europese aanbesteding gehouden voor Locatiebeheer Oekraïne Opvang. Onder meer [eiseres] en [derde belanghebbende] hebben zich ingeschreven. De gemeente heeft de opdracht voorlopig gegund aan [derde belanghebbende] , omdat zij de beste prijs-kwaliteitsverhouding heeft. [eiseres] is op de vijfde plek geëindigd. Volgens [eiseres] is sprake van één of meer fundamentele gebreken in de aanbestedingsprocedure. Zij vordert daarom – samengevat – dat de gemeente een heraanbesteding moet organiseren. Het oordeel van de rechter:
Fout in de prijsformule
“In paragraaf 5.3.1. van de aanbestedingsleidraad staat dat aan de inschrijving met het laagste all-in tarief exclusief btw het maximum te behalen aantal punten wordt toegekend. De overige inschrijvers krijgen punten, gerelateerd aan de laagst ingediende inschrijvingsprijs. Daarnaast schrijft de aanbestedingsleidraad voor dat als het toegekende aantal punten leidt tot een negatieve score, de score op 0 gesteld zal worden. In de gunningsbeslissing van 11 november 2025 heeft de gemeente aan de inschrijvers meegedeeld dat de prijsformule in de aanbestedingsleidraad een fout bevatte. Met het hanteren van de prijsformule uit de aanbestedingsleidraad werden uitsluitend negatieve scores berekend. Dat zou betekenen dat alle overige inschrijvers (dat wil zeggen: alle inschrijvers behalve de inschrijver met de laagste inschrijfprijs) een score 0 zouden krijgen. Dit zou leiden tot een onvolledige totaalscore. De gemeente heeft daarom in plaats van die formule de volgende prijsformule toegepast bij alle inschrijvers: score = maximaal aantal punten * (laagste inschrijfprijs/ inschrijfprijs). De teller en de noemer zijn dus omgedraaid en de ‘1’ is weggelaten.”
Transparantiebeginsel
“De voorzieningenrechter overweegt dat niet kan worden uitgesloten dat potentiële gegadigden zich niet hebben ingeschreven vanwege de in de aanbestedingsleidraad geformuleerde formule, omdat de prijsformule voor hen zou leiden tot een negatieve score en dus tot 0 punten. Potentiële gegadigden konden en hoefden er geen rekening mee te houden dat de prijsformule een fout bevatte en dat de gemeente de prijsformule – en daarmee de aanbestedingsleidraad – zou aanpassen na het sluiten van de inschrijving. Deze handelwijze van de gemeente is in strijd met het transparantiebeginsel.”
Strijdig met aanbestedingsstukken
“Verder heeft [eiseres] er terecht op gewezen dat de gemeente de prijsformule ook op verschillende andere manieren had kunnen aanpassen. Daarvan heeft [eiseres] tijdens de zitting een voorbeeld genoemd. Waar de gemeente in de aangepaste prijsformule de ‘1’ heeft weggelaten, had zij er bijvoorbeeld ook voor kunnen kiezen om de ‘1’ te vervangen door een ‘2’. Hiermee wordt een geheel andere score behaald. Aan de hand van een rekenvoorbeeld heeft [eiseres] geïllustreerd dat het hanteren van verschillende prijsformules leidt tot verschillende scores en daarmee van de rangorde van inschrijvingen. Dit zou er toe kunnen leiden dat de gemeente een bepaalde inschrijver zou kunnen bevoordelen, afhankelijk van de gekozen nieuwe prijsformule. De gemeente heeft aangevoerd dat zij heeft gekozen voor een aangepaste prijsformule die het meest dichtbij de prijsformule uit de aanbestedingsleidraad ligt en die het meest logisch is, maar dat maakt het voorgaande niet anders. De gemeente heeft niet gehandeld op de wijze die zij vooraf heeft bepaald in de aanbestedingsstukken en heeft achteraf de prijsformule aangepast op een door haar (willekeurig) gekozen manier. Dit is voor de inschrijvers vooraf niet inzichtelijk, niet te controleren en dus niet transparant.”
Niet geklaagd
De gemeente en [derde belanghebbende] hebben zich op het standpunt gesteld dat door niemand en dus ook niet door potentiële gegadigden (die zich uiteindelijk niet hebben ingeschreven) is geklaagd bij de gemeente over de (foute) prijsformule die is opgenomen in de aanbestedingsleidraad. Ook zouden hierover geen vragen zijn gesteld aan de gemeente. Dit standpunt is echter onvoldoende voor een ander oordeel. Het is namelijk aan de aanbestedende dienst om ervoor te zorgen dat de aanbestedingsstukken geen fouten bevatten en dat de aanbestedingsprocedure correct verloopt.
De conclusie is dat de aanbestedingsprocedure fundamenteel gebrekkig is, omdat de gemeente de prijsformule voor het criterium ‘prijs’ na sluiting van de inschrijving heeft aangepast. De vraag of sprake is van een fundamenteel gebrek omdat de gemeente geschiktheidseisen als gunningscriterium heeft gebruikt, hoeft daarom niet meer te worden besproken.
VdLC publishers/consultants BV, 8 april 2026
Lees de volledige uitspraak op rechtspraak.nl