Manunza: "Gebruik aanbestedingsregels slimmer bij inschrijvers uit derde landen"
Tijdens de eerste digitale bijeenkomst van de PIANOo Community of Practice Veilig Inkopen gaf prof. dr. mr. Elisabetta Manunza handvatten om strategischer om te gaan met inschrijvers uit derde landen. Daarbij riep zij inkopers op om bestaande aanbestedingsregels beter te benutten.
Breder begrip van nationale veiligheid
Volgens Manunza is het aanbestedingsrecht sterk in ontwikkeling en vraagt dit om een flexibele houding van inkopers en juristen. Begrippen als nationale veiligheid zijn in de loop der tijd verbreed en omvatten inmiddels ook het beschermen van democratische waarden, vitale infrastructuur en het verminderen van strategische afhankelijkheden van derde landen.
Stappenplan: begin bij handelsakkoorden
Om inschrijvingen uit derde landen te beoordelen, presenteerde zij een praktisch stappenplan. De eerste stap is het nagaan of er (bilaterale) handelsakkoorden van toepassing zijn, aangezien die bepalend zijn voor de vraag of inschrijvers moeten worden toegelaten.
Daarnaast adviseert zij onder andere om duurzaamheidseisen en MVO-criteria strategisch in te zetten. Door aan te sluiten bij de strenge Europese normen kunnen partijen die daar niet aan voldoen – met name uit risicolanden – gerichter worden geselecteerd of uitgesloten.
Slim gebruik van bestaande instrumenten
Manunza benadrukte dat bestaande instrumenten beter benut kunnen worden. Uitsluitingsgronden, bijvoorbeeld bij mensenrechtenschendingen of ernstige beroepsfouten, blijven in de praktijk nog vaak onbenut.
Ook technische eisen bieden mogelijkheden, zoals het stellen van eisen aan dataopslag binnen de EU. Verder is het bijvoorbeeld aan te raden om in contracten een clausule op te nemen over ongewenste overnames. In specifieke sectoren, zoals de nutssector, bestaat bovendien een aanvullende mogelijkheden om inschrijvingen met een groot aandeel goederen uit derde landen te weren.
Benut ook de ruimte van de ADV
Tot slot wees Manunza op het belang van de Aanbestedingswet op defensie- en veiligheidsgebied (ADV). Wanneer deze van toepassing is, biedt die extra ruimte om onbetrouwbare inschrijvers uit te sluiten.
Niet alleen op prijs gunnen
Manunza riep inkopers op om niet uitsluitend op prijs te gunnen. Investeren in Europese strategische autonomie kan op korte termijn hogere kosten met zich meebrengen, maar op de lange termijn kan investeren leiden tot lagere kosten.
Volledig verslag
Omgaan met inschrijvers uit derde landen: de bredere kaders van het aanbestedingsrecht
Meer informatie
Community of Practice Veilig inkopen
Masterclass Veilig Inkopen & Aanbesteden Universiteit Utrecht