Mededinging

Toon pagina in menu

Bedrijven mogen geen misbruik maken van onderlinge afspraken, fusies of hun overwicht op de markt. Dat is slecht voor de concurrentie en daarmee voor de economische groei. Mededingingsbeleid is onder meer gericht op goede concurrentieverhoudingen tussen ondernemingen. Wanneer u als overheid actief bent op de markt dient u zich om concurrentievervalsing te voorkomen te houden aan gedragsregels (Wet Markt en Overheid).

De Mededingingswet heeft als doel de concurrentie te bevorderen. Concurrentie is voor een open markteconomie van groot belang. Een goede mededinging kan een positieve invloed hebben op het prijsniveau, de kwaliteit van producten en geeft meer keuzemogelijkheden op de markt. Ten slotte dwingt concurrentie ondernemingen tot innovatie. De Nederlandse Mededingingswet wordt gehandhaafd door de Autoriteit Consument & Markt (ACM). Deze heeft als taak om overtredingen van de Mededingingswet en het EU-Verdrag op te sporen.

Afstemming onder Mededingingswet

Juist bij inkooptrajecten kan sprake zijn van afstemming tussen aanbieders bij het uitbrengen van de offertes. Dergelijke afstemming is meestal verboden onder de Mededingingswet, als de afspraken of de verwevenheid van inschrijvers invloed heeft op een goed verloop van de aanbestedingsprocedure. De meest voorkomende vormen van afstemming zijn biedonderdrukking, overbieding, rotatiesystemen en marktverdelingen. Bij een ernstig vermoeden van afstemming kunnen inschrijving(en) bij een aanbestedingsprocedure als onregelmatig worden aangemerkt. Dit betekent dat deze terzijde kunnen worden gelegd.

Signalen ACM

De ACM kan aanbestedende diensten helpen bij het herkennen van afstemming tussen concurrenten bij inkooptrajecten. ACM heeft een brochure gemaakt hoe een inkoper afspraken tussen bedrijven, om concurrentie te omzeilen, kan herkennen. Deze signalen kunnen wijzen op verboden afspraken. Enkele van de ongeveer 20 door ACM genoemde signalen:

  • U krijgt veel minder offertes dan normaal.
  • Er is een opvallend patroon van winnaars.
  • Inschrijvingen gebruiken dezelfde lay-out, met dezelfde typefouten.
  • Vlak voor de aanbesteding houden de inschrijvers een bijeenkomst.
  • Bepaalde bedrijven schrijven in bepaalde regio's in maar winnen nooit.
  • U krijgt een heel korte offerte van een bedrijf terwijl u gewend bent om normale of lange offertes te krijgen.
  • U moet veel meer betalen dan normaal.

Verder geeft de ACM enkele tips over hoe afspraken tussen bedrijven te voorkomen.

Autoriteit Consument & Markt  op acm.nl

Overtredingen melden

ACM is zeer gespitst op mogelijke afspraken bij aanbesteden. Het opsporen van dergelijke afspraken is lastig. Daarom roept de ACM aanbestedende diensten op om mogelijke overtredingen bij hen – eventueel anoniem – te melden.

Meldpunt onregelmatigheden mededinging  op acm.nl

Checklist OESO

Door de OESO is een checklist met signalen gemaakt om verboden afspraken te ontdekken. De meeste komen overeen met de rode vlaggen bij ACM, enkele zijn anders:

  • Let op markten die gevoelig zijn voor afspraken, met weinig bieders, of een vrij gesloten markt.
  • Let op indicaties dat bedrijven onderling communiceren.
  • Let op relaties tussen bedrijven na gunning.

OECD Checklist: Enhancing integrity in public procurement

Wet Markt en Overheid

De Wet Markt en Overheid  bevat 4 gedragsregels voor overheden die economische activiteiten verrichten. Dit om oneerlijke concurrentie door de overheid te voorkomen. De gedragsregels zijn:

  • Kosten doorberekenen
    Overheden moeten alle kosten die zij maken voor een dienst doorberekenen in de prijs.
  • Bevoordelingsverbod
    Overheden mogen hun eigen overheidsbedrijven niet bevoordelen boven concurrerende ondernemingen.
  • Gegevensgebruik
    Overheden mogen gegevens alleen gebruiken voor economische activiteiten, als andere bedrijven die gegevens ook onder dezelfde voorwaarden kunnen krijgen.
  • Functiescheiding
    Heeft een overheid bij bepaalde diensten een bestuurlijke rol, en voert zij die diensten ook zelf uit? Dan mogen niet dezelfde personen betrokken zijn bij zowel het bestuur als de uitvoering.

Artikel 25h van de Mededingingswet (waarin de Wet Markt en Overheid is opgenomen) bepaalt wanneer de gedragsregels niet van toepassing zijn. Zo zijn economische activiteiten ten behoeve van andere overheden uitgezonderd van de gedragsregels. Ook gelden de gedragsregels niet voor het lager en hoger onderwijs, sociale werkplaatsen en voor de publieke omroep. De Autoriteit Consument en Markt (ACM) houdt toezicht op de naleving van deze gedragsregels.

Concurrentie door overheden  op acm.nl