Ontbreken redelijk alternatief niet aangetoond (week 6)

Feiten en omstandigheden

UMCG (Universitair Medisch Centrum Groningen) is één van de acht universitair medische centra in Nederland. Als academisch ziekenhuis houdt UMCG zich onder meer bezig met patiëntenzorg, wetenschappelijk onderzoek en onderwijs. Treant is een zorgorganisatie die actief is in de regio Drenthe en Zuidoost Groningen. OZG is het streekziekenhuis van Noord- en Oost-Groningen. OZG is sinds december 2015 een 100%-dochter van UMCG, maar fungeert als volledig zelfstandig ziekenhuis.

UMCG heeft op 4 oktober 2015 een Europese openbare aanbesteding uitgeschreven voor een eigen Elektronisch Patiëntendossier met de naam ‘Nieuw EPD UMCG’. Een EPD is een digitaal systeem waarin zorgverleners medische gegevens van patiënten bewaren, zoals diagnoses, behandelingen en medicatie. Deze aanbesteding omvatte het selecteren en contracteren van een EPD-leverancier voor het UMCG als enige opdrachtgever. ChipSoft heeft ingeschreven op die aanbesteding uit 2015. De opdracht is uiteindelijk gegund aan EPIC te ’s-Hertogenbosch. De initiële looptijd van deze overeenkomst en bijhorende Service Level Agreement (SLA) betrof 15 jaar. Deze verloopt medio 2029, tenzij deze wordt verlengd. Op 5 oktober 2025 heeft het UMCG een vrijwillige aankondiging als bedoeld in artikel 4.16 Aw gedaan. Daarin is onder meer het volgende vermeld:

Aankondiging vrijwillige transparantie vooraf UMCG levering van een elektronisch patiëntendossier en aanverwante diensten (EPD). Deze vrijwillige aankondiging overeenkomstig artikel 4.16 van de Aanbestedingswet betreft het voornemen van UMCG en twee andere ziekenhuizen om een gezamenlijk EPD te realiseren op basis van de overeenkomst met Epic Den Bosch B.V. 

Op 14 november 2025 heeft het UMCG een vrijwillige aankondiging (verder aan te duiden als de Vooraankondiging 2): De opdracht betreft de aansturing en realisatie van het programma “Implementatie SCN ( adequate sturing en monitoring op de programmamanagementprocessen financieel management, risicomanagement, informatievoorziening en rapportage). Waarde van alle contracten toegekend in deze kennisgeving: 3.160.500 Euro.

Rechtvaardiging voor onderhandse gunning: Opdrachten met een geraamde waarde onder de aanbestedingsdrempels

Andere rechtvaardiging: De ervaringen van Pragus zijn noodzakelijk voor een succesvolle realisatie van de EPIC -connect. Op dit moment zijn er geen partijen in Nederland actief met de benodigde ervaring. AW2012 art. 2.32 lid 1b2 stelt dat als de mededinging om technische gronden ontbreekt, wat in deze situatie het geval is, het gegrond is om een onderhandelingsprocedure zonder aankondiging te starten.

Bij dagvaarding van 3 december 2025 heeft ChipSoft onderhavig kort geding aanhangig gemaakt.
De rechter zegt o.a.:

Enkele mededeling niet voldoende

“De voorzieningenrechter is van oordeel dat UMCG met de zojuist aangehaalde toelichting niet aannemelijk heeft gemaakt op grond waarvan de desbetreffende opdracht slechts door Pragus kan worden verricht en geen redelijk alternatief beschikbaar is. De enkele mededeling dat de ervaringen van Pragus noodzakelijk zijn voor een succesvolle realisatie van de EPIC -connect en dat op dit moment er geen partijen in Nederland actief zijn met de benodigde ervaring, is daarvoor niet voldoende. Daarbij komt dat met de toelichting in de Vooraankondiging 2 de inhoud van de daarin genoemde opdracht niet duidelijk en ondubbelzinnig is omschreven. Daarmee is het voor de belanghebbenden en de voorzieningenrechter onmogelijk om te toetsen of de desbetreffende opdracht om technische redenen enkel door Pragus kan worden gedaan.”

Wezenlijke wijziging

In artikel 2.163g lid 2 Aw is onder a tot en met d (niet-limitatief) opgesomd wanneer in ieder geval sprake is van een wezenlijke wijziging. De aanbestedende dienst moet stellen en bij voldoende tegenspraak bewijzen dat sprake is van omstandigheden die een beroep op de uitzonderingsbepalingen van de artikelen 2.163b tot en met 2.163g Aw mogelijk maken. In dit geval dient UMCG dan ook te bewijzen (in dit kort geding ten minste aannemelijk maken) dat sprake is van een niet-wezenlijke wijziging. UMCG heeft in dit verband naar voren gebracht dat de aanbestedingsprocedure in 2015 al voorzag in een uitrol naar andere ziekenhuizen in het kader van regionale samenwerking. Daarbij heeft UMCG gewezen op de in het Programma van Eisen vermelde wensen onder 73 – 77. Zoals hiervoor reeds is overwogen is in de oorspronkelijke uitvraag (in 2015) weliswaar voorzien in een mogelijke toekomstige regionale samenwerking en heeft ChipSoft daarmee in haar toenmalige inschrijving rekening gehouden, doch UMCG heeft niet – onderbouwd met objectieve, verifieerbare stukken – aannemelijk gemaakt wat in de oorspronkelijk uitvraag met die regionale samenwerking was bedoeld. Daarmee kan immers een veelheid van soorten samenwerking worden begrepen. Naar het voorlopige oordeel van de voorzieningenrechter heeft UMCG daarmee evenmin aannemelijk gemaakt dat sprake is van een niet-wezenlijke wijziging.

De voorzieningenrechter verbiedt UMCG en OZG uitvoering te geven aan Vooraankondiging 1 en Vooraankondiging 2 en gebiedt UMCG de Vooraankondiging 1 en Vooraankondiging 2 binnen 2 kalenderdagen na betekening van dit vonnis in te trekken en deze ingetrokken te houden.

VdLC publishers/consultants BV, 11 februari 2026

Lees de volledige uitspraak op rechtspraak.nl