Sancties onrechtmatige nederzettingen in door Israël bezette gebieden
Vanaf 22 september 2026 geldt het in Nederland Tijdelijk sanctiebesluit onrechtmatige nederzettingen in de door Israël bezette gebieden. Dit betekent een nationaal verbod op de invoer, aankoop en verkoop van goederen afkomstig uit onrechtmatige Israëlische nederzettingen in de door Israël bezette gebieden. Het is ook verboden om deze maatregelen te omzeilen.
Voor wie geldt het besluit?
De maatregelen uit het tijdelijke sanctiebesluit zijn van toepassing op:
- iedere (rechts)persoon die zich in Nederland bevindt, inclusief de openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba
- op alle Nederlandse (rechts)personen buiten Nederland
Het besluit geldt dus ook voor aanbestedende diensten.
Wat is verboden?
De verboden gelden alleen voor goederen. Ze gelden niet voor diensten en investeringen.
Het gaat om de volgende verboden:
- Importverbod: je mag geen goederen invoeren die afkomstig zijn uit onrechtmatige Israëlische nederzettingen.
- Aan- en verkoopverbod: je mag deze goederen niet kopen of verkopen. De inkoop van goederen raakt direct de inkoop- en aanbestedingspraktijk.
- Verbod op tussenhandeldiensten: je mag geen diensten verlenen die handel in deze goederen mogelijk maken.
- Omzeilingsverbod: je mag de maatregelen niet omzeilen.
Nederland verbiedt de doorvoer van goederen niet, omdat deze producten niet op de Nederlandse markt komen en een verbod lastig te controleren is. Daarnaast wil Nederland zich niet bemoeien met de politieke en economische keuzes van landen die geen handelsverbod hebben.
Om welke producten gaat het?
De verboden gelden voor goederen die helemaal of gedeeltelijk afkomstig zijn uit een onrechtmatige nederzetting. Het verbod geldt ook voor producten die daar zijn bewerkt of grondstoffen uit deze nederzettingen bevatten.
Het verbod geldt niet voor:
- producten uit Israël zelf
- producten uit de Palestijnse Gebieden of Syrië die niet uit een onrechtmatige nederzetting komen
- goederen die volgens het Associatieakkoord Europese Unie (EU) - Israël in aanmerking komen voor een voorkeursbehandeling
Om welke gebieden gaat het?
Het besluit geldt voor goederen uit onrechtmatige nederzettingen in de door Israël bezette Palestijnse gebieden en de Syrische Golanhoogvlakte. Met een door de EU opgestelde postcodelijst, kun je bepalen of je te maken hebt met een onrechtmatige Israëlische nederzetting.
Hoelang geldt het besluit?
Het sanctiebesluit is tijdelijk. Het gaat in op 22 september 2026 en vervalt 3 jaar later. Het besluit kan eerder worden ingetrokken. Ook kan in een nieuwe wet een andere einddatum worden bepaald.
Wat betekent dit voor de aanbestedingspraktijk?
Het tijdelijke sanctie besluit betekent dat je als aanbestedende dienst:
- bij inkoop en aanbestedingen moeten voorkomen dat je goederen uit de betreffende nederzettingen inkoopt
- de herkomst van goederen zorgvuldig moet controleren voordat je deze inkoopt
- mogelijk aanvullende voorwaarden of eisen moet opnemen in aanbestedingsdocumenten en contracten om te zorgen voor nakoming
- aandacht moet besteden aan de hele toeleveringsketen, ook vanwege het verbod op omzeiling
Vraag het PIANOo
Voor vragen over de toepassing van de sancties kun je terecht bij het vragenloket van PIANOo.