Aspecten die geen verband houden met de opdracht mogen niet meegewogen worden (week 17)

Feiten en omstandigheden

HVC is een publiek energie- en afvalbedrijf van 54 gemeenten en 8 waterschappen. HVC heeft een Europese openbare aanbesteding gehouden voor het onderhouden, leveren en plaatsen van toegangspoorten, hekwerken, slagbomen en tourniquetdeuren. Het gunningscriterium is de economisch meest voordelige inschrijving op basis van de beste prijs-kwaliteitverhouding. Acon heeft hierop ingeschreven en is als tweede geëindigd. Acon stelt dat HVC haar inschrijving niet juist heeft beoordeeld en vordert onder meer een verbod tot gunning, voordat een heeft plaatsgevonden. Acon krijgt op een aantal punten gelijk, zodat haar vorderingen grotendeels worden toegewezen. De rechter zegt o.a.:

Grossmann

“HVC heeft onder verwijzing naar artikel 2.10 van de Leidraad betoogd dat Acon voorafgaande aan de inschrijving eventuele vragen had moeten stellen over eventuele onduidelijkheden in de Leidraad. Nu Acon dat niet heeft gedaan heeft zij haar recht om daarover te klagen verwerkt, aldus HVC. Dit verweer gaat niet op. In het Grossmann-arrest is geoordeeld dat van een deelnemer aan een aanbesteding een proactieve houding mag worden verwacht, zodat wordt voorkomen dat aanbestedingsprocedures onnodig worden vertraagd en wordt bewerkstelligd dat eventuele omissies in de procedure zodanig tijdig aan de orde worden gesteld dat zij nog (eenvoudig) kunnen worden hersteld. Dit is zowel in het belang van de aanbestedende dienst als van de (andere) deelnemers, omdat voorkomen wordt dat kosten worden gemaakt voor een procedure die niet aan eisen voldoet. Het tijdstip waarop over een bepaald aspect van een aanbestedingsprocedure moet worden geklaagd, is afhankelijk van de omstandigheden van het geval. In algemene zin dient van een gegadigde te worden verwacht dat hij zijn bezwaren kenbaar maakt zo spoedig mogelijk nadat hij kennis had of had behoren te hebben van de gestelde gebreken in de procedure. Hierop ziet ook de artikel 2.10 van de Leidraad waarop HVC een beroep doet. De klachten van Acon hebben echter geen betrekking op onduidelijkheden in de Leidraad maar op de wijze van beoordeling die (juist) niet uit de Leidraad volgt en op de daarbij gegeven motivering. Om daarover te kunnen klagen moest Acon eerst kennis kunnen nemen van de inhoud van die beoordeling en motivering. Dit kon niet eerder dan in de gunningsbeslissing van 9 februari 2026.”

‘in ieder geval’

Het tweede bezwaar van Acon, gericht tegen de negatieve beoordeling met betrekking tot het ontbreken van een systeemintegratie, treft wel doel. HVC heeft in haar beoordeling aangegeven dat Acon ‘de cruciale koppeling met de toegangscontrolesystemen van HVC’ heeft genegeerd in haar inschrijving. HVC heeft in de Leidraad echter niet de eis gesteld dat de opdracht mede betrekking zou hebben op aansluiting van de te leveren toegangspoorten, hekwerken, slagbomen en tourniquetdeuren op het door HVC gebruikte toegangs-controlesysteem. In de aanbestedingsstukken wordt in het geheel niet gesproken over (gebruik van) enig toegangscontrolesysteem van HVC. Daarom mocht HVC de omstandigheid dat Acon hier niet expliciet op is ingegaan niet als negatief punt bestempelen. Anders dan HVC heeft betoogd biedt de vermelding in de Leidraad ‘in ieder geval’ haar niet de ruimte om aspecten die geen verband houden met de opdracht in de beoordeling te betrekken. Als HVC aan de aansluiting op haar toegangscontrolesysteem zoveel gewicht had willen toekennen, had zij dit in de Leidraad moeten vermelden. Aspecten die zij wil laten meewegen moeten samenhangen met de opdracht en de opdracht ziet uitsluitend op levering van een hekwerk, toegangspoort, slagboom en tourniquetdeur, niet tevens op systeemintegratie. Voor een normaal geïnformeerde inschrijver was dan ook niet voorzienbaar dat het ontbreken van een beschrijving van de systeemintegratie tot een negatieve beoordeling en puntenaftrek zou leiden. De omstandigheid dat Acon naar eigen zeggen wel rekening heeft gehouden met koppeling van de elektrische poort op het systeem van HVC, betekent niet dat voor haar duidelijk was dat HVC die koppeling op deze manier zou meewegen in de beoordeling. Op dit punt is dus sprake van een verborgen (sub)gunningscriterium. Dat is niet toegestaan.

Kosten zijn inbegrepen in inschrijfprijs

Het derde bezwaar van Acon richt zich op de beoordeling dat zij in haar inschrijving niet duidelijk gemaakt zou hebben wat de toegankelijkheid en de kostprijs zijn van het programma Outsmart. Acon heeft benadrukt dat de kosten uiteraard zijn begrepen in de prijs waarmee zij heeft ingeschreven voor de opdracht en dat HVC in de aanbestedingsstukken niet gevraagd heeft om deze kosten inzichtelijk te maken en dat zij over de toegankelijkheid heeft vermeld dat het platform 24/7 beschikbaar is. Ter zitting van 2 april 2026 heeft HVC erkend dat zij op het punt van de kosten de inschrijving van Acon niet juist heeft beoordeeld omdat zij er bij gebrek aan andersluidende informatie van uit mocht en moest gaan dat deze kosten in de inschrijfprijs zijn begrepen. Daarmee staat vast dat sprake is van een beoordelings- of motiveringsgebrek en dat dit bezwaar van Acon terecht is aangevoerd.

Vanwege de motiveringsgebreken en de beoordeling aan de hand van verborgen (sub)gunningscriteria zal HVC worden verboden op dit moment de aanbestede opdracht te gunnen aan ABC. Als HVC de aanbesteding wil voortzetten zal een herbeoordeling moeten plaatsvinden door een nieuwe, onafhankelijk samengestelde beoordelingscommissie, samengesteld uit beoordelaars die niet eerder bij de beoordeling van de inschrijvingen betrokken zijn geweest. Die herbeoordeling geldt voor de inschrijvingen van alle inschrijvers omdat sprake moet zijn van een level playing field.

VdLC publishers/consultants BV, 29 april 2026

Lees de volledige uitspraak op rechtspraak.nl