Geen afdwingbare verplichting afname 1000 intelligente wegkantstations (week 50)

Feiten en omstandigheden

Vialis heeft na een aanbestedingsprocedure een overeenkomst gesloten met de Staat voor de gefaseerde levering van de hardware voor ‘intelligente wegkantstations’ (iWKS). Vialis vindt dat de Staat zijn verplichtingen uit die overeenkomst niet nakomt, onder meer omdat de door Vialis per tijdseenheid verwachte bestellingen uitbleven. De rechtbank heeft een beperkt deel van de vorderingen van Vialis toegewezen. Vialis heeft in hoger beroep haar eis gewijzigd. Zij vordert in hoger beroep onder meer dat de Staat wordt veroordeeld om over de komende periode specifieke aantallen iWKS kasten van Vialis af te nemen, zodat Vialis de productiecapaciteit die zij voor deze opdracht had ingepland ook daadwerkelijk kan aanwenden. Het hof wijst deze gewijzigde vorderingen van Vialis af en bekrachtigt het vonnis van de rechtbank. Het hof zegt o.a.:

Geen afdwingbare verplichting

“Het hof oordeelt - evenals de rechtbank - dat op de Staat geen afdwingbare verplichting rust om een totaal aantal van 1.000 iWKS kasten daadwerkelijk van Vialis af te nemen. In het Selectiedocument staat dat het aantal af te nemen iWKS kasten “naar verwachting circa 1.000 stuks” zal bedragen en dat het feitelijk aantal te leveren iWKS kasten “afhangt van bestellingen door aannemers die aanleg en onderhoud werkzaamheden uitvoeren voor RWS” (zie 3.4). Dat wel duidelijk was dat de Staat zich niet wilde vastleggen op een totaal aantal af te nemen iWKS kasten (in de zin van een afnamegarantie), blijkt met name uit vraag 179 in de Nota van Inlichtingen en het daarop gegeven antwoord, waarin staat dat als blijkt dat de omvang van de afgenomen iWKS kasten uiteindelijk 10% minder is dan (circa) 1.000, er dan afgerekend zal worden op de wijze als opgenomen in artikel 30.8 van de ARBIT-18. In de overeenkomst is dus ingebouwd dat zich het scenario kan voordoen dat er minder dan 900 kasten worden afgenomen, en is geregeld dat in dat geval de inschrijvers worden gecompenseerd volgens artikel 30.8 van de ARBIT-18. Daarnaast valt in de contractstukken niet te lezen dat de Staat verplicht is om de iWKS kasten die hij wil afnemen, in een (min of meer) gelijkmatige spreiding over de looptijd van de overeenkomst af te nemen. In het Selectiedocument staat dat RWS de iWKS kasten wil kunnen afnemen “in tranches van nader te bepalen hoeveelheid” en ook dat de tijdsplanning “afhangt van bestellingen van aannemers die aanleg en onderhoud werkzaamheden uitvoeren voor RWS”. Gelet op het voorgaande bestaat er voor de Staat geen verplichting om in de komende periode van 12 maanden 40 iWKS kasten per maand af te nemen.”

‘Van de Staat mag worden verwacht dat hij zich redelijk opstelt’

“Vialis heeft ook gevraagd dat het hof het vonnis van de rechtbank vernietigt. Het hof begrijpt dat het bezwaar van Vialis er voornamelijk op ziet dat de Staat weliswaar is veroordeeld om in 2025 tenminste 250 iWKS kasten van Vialis af te nemen, maar dat die veroordeling betrekking heeft op kasten met behuizing 3B en met configuratie 3A, zonder dat het margeverlies van Vialis daarbij is gecompenseerd door een prijsaanpassing. Volgens Vialis is die veroordeling niet alleen in strijd met het aanbestedingsrecht, maar heeft de rechtbank haar in feite veroordeeld om verliesgevend te produceren en leveren. Het hof overweegt hierover het volgende. Partijen hebben met de wijzigingsovereenkomst invulling gegeven aan het vonnis en inmiddels zijn alle, of in ieder geval de meeste van de 250 iWKS kasten (in ieder geval tot een ‘80% kast’) voorgeproduceerd en heeft de Staat daarvoor de in die overeenkomst afgesproken bedragen betaald. Aangezien deze iWKS kasten al geproduceerd zijn, en dat uiteraard niet ongedaan kan worden gemaakt, is in hoger beroep uitsluitend nog aan de orde of Vialis in dit kort geding aanspraak kan maken op een prijsaanpassing voor deze al geproduceerde kasten. Wat betreft de prijsaanpassing die Vialis wenst wegens het margeverlies, heeft het hof hiervoor overwogen dat dat in dit kort geding niet kan worden toegewezen. Het gevolg is dat het hof de veroordeling onder 5.1. van de rechtbank in stand zal laten. Ook hier geldt echter wel wat het hof hiervoor bij 6.11 heeft overwogen, namelijk dat, voor zover sprake is van een margeverlies door de gewijzigde verhouding in bestelde 3A en 3B behuizingen, dit voor risico komt van de Staat en van de Staat mag worden verwacht dat hij zich redelijk opstelt om tot een oplossing te komen als Vialis aantoont dat zij schade lijdt.”

VdLC publishers/consultants BV, 17 december 2025)

Lees de volledige uitspraak op rechtspraak.nl