MKI als gunningcriterium

MKI als gunningcriterium

In een aanbesteding wordt vaak gekozen om te gunnen op basis van de beste prijs-kwaliteitverhouding (BPKV). Gebruik je de MKI als gunningcriterium, dan wordt de MKI een van de onderdelen van ‘kwaliteit’ bij de beoordeling van de inschrijvingen. Je beoordeelt de inschrijvingen op hun milieuprestatie. Inschrijvers met een lagere MKI (minder milieu-impact) krijgen een gunningvoordeel. Naast de MKI kunnen ook prijs en andere kwaliteitsaspecten een rol spelen in de beoordeling.

Voorbeelden

Het gebruik van de MKI als gunningcriterium motiveert inschrijvers om de milieu-impact van hun projecten te verlagen. Dit kan bijvoorbeeld door:

• andere ontwerpkeuzes te maken, zoals minder materiaal gebruiken
• duurzamere materialen te kiezen, bijvoorbeeld meer biobased materialen of warm-mix asfalt
• keuzes te maken in de uitvoering, zoals het kiezen van een langere uithardingstijd voor beton

Opties per contractvorm

Binnen de grond-, weg- en waterbouw (GWW) worden verschillende contractvormen gebruikt. De manier waarop je de MKI als gunningcriterium inzet, hangt af van de contractvorm. In sommige gevallen kun je eenvoudig de MKI voor een project berekenen, in andere gevallen is dit lastiger.

RAW-bestek

• Mogelijkheden: In een RAW-bestek zijn ontwerp en materiaal vaak al vastgelegd. De inschrijver heeft minder ruimte voor ontwerpkeuzes, maar kan wel de milieu-impact van de gekozen materialen verbeteren.
• Toepassing: De MKI kan worden toegepast op de levering van specifieke materiaaltypes, zoals betonstraatstenen of asfaltmengsels.
• Tips: Pas de MKI toe op materialen die in grote hoeveelheden worden gebruikt in het project.

UAV-GC

• Mogelijkheden: Bij een UAV-GC-contract is de opdrachtnemer verantwoordelijk voor ontwerp en uitvoering. Dit betekent dat er veel ruimte is voor ontwerp- en materiaalkeuzes.
• Toepassing: Je kunt de MKI toepassen op het gehele project.
• Tips: Vraag waar mogelijk om de MKI voor het volledige project. Als dit nog niet mogelijk is (bijvoorbeeld bij een onvolledig ontwerp), vraag dan naar de belangrijkste maatregelen die de MKI kunnen verlagen.

Bouwteam

• Mogelijkheden: In een bouwteam werken verschillende ontwerpdisciplines samen, voordat het ontwerp definitief is. Dit geeft de partijen gezamenlijk de verantwoordelijkheid om de milieu-impact te beperken.
• Toepassing: Omdat er nog geen ontwerp- of materiaalkeuzes zijn bij contractering, kun je niet op een cijfermatige MKI sturen. Er is geen kwantitatief (in cijfers) gunningscriterium mogelijk, aangezien de hoeveelheden aan materialen nog niet bekend zijn. Hierdoor kun je geen project-MKI uitrekenen. Je kunt wel vragen om bijvoorbeeld een plan van aanpak.
• Tips: Kies voor een kwalitatief gunningcriterium en combineer dit met andere criteria zoals samenwerking.

Raamcontract

• Mogelijkheden: Bij raamcontracten worden meerdere projecten gecombineerd aanbesteed. De mogelijkheden voor het inzetten van de MKI hangen af van de contractvorm binnen het raamcontract.
• Toepassing: Je kunt de MKI toepassen op de prestaties van een ‘casus’ (bijvoorbeeld het eerste project in het raamcontract) en de MKI-prestatie van die casus kan een rol spelen bij de gunning.
• Tips: Kies voor gunning op de MKI van een representatieve casus en maak afspraken over het verbeteren van de prestaties tijdens de looptijd van de overeenkomst.

Opties gunningsystematiek

Als je MKI als gunningcriterium gebruikt, zijn er verschillende manieren om de gunningsystematiek in te richten. Welke systematiek het beste past, hangt af van het project en het interne beleid.

Het is belangrijk om vroeg in de aanbesteding duidelijk te maken welke gunningsystematiek je gaat toepassen. Dit betekent dat je de rekenmethodes en wegingsfactoren moet uitleggen. Zo weten inschrijvers hoe hun MKI-score wordt omgezet in een gunningsvoordeel. Dit helpt hen bij het bepalen van welke maatregelen ze wel of niet moeten nemen. 

Ook is het belangrijk om een generieke referentieberekening te maken. Dit is een MKI-baseline (referentiepunt) van het standaard- of referentieontwerp van de opdrachtgever. Zo kun je op een eerlijke manier vergelijken. Hiervoor zijn tools beschikbaar op de website Nationaal Platform Duurzame Wegverharding (NPDW). Deze tools vermenigvuldigen grof gezegd de product MKI met de hoeveelheid materiaal dat voor het werk nodig is.  

Gunningswijzen

Mogelijke gunningswijzen zijn:

• MKI-Waardering (MKI-W)
  Hierbij wordt de MKI-score omgezet naar een financieel bedrag en opgeteld bij de inschrijfprijs. Zo tel je de milieukosten bij de prijs op. Een lagere MKI zorgt dan voor een lagere fictieve inschrijfprijs en meer kans om de opdracht gegund te krijgen. 
  Aandachtspunt: Zorg voor een sterke vermenigvuldigingsfactor voor de milieukosten, zodat deze voldoende gewicht krijgen in de afweging.
• Fictieve korting
  Bij een lage MKI-score wordt de inschrijfprijs verlaagd met een fictieve korting. Hoe lager de MKI, hoe groter de korting.
  Aandachtspunt: Zorg ervoor dat de fictieve korting genoeg stimulans biedt voor duurzame maatregelen.
• Kwaliteitsscore
  De MKI-score wordt omgezet naar punten, net zoals de prijs. Hoe lager de MKI, hoe meer punten een inschrijving krijgt.
  Aandachtspunt: Zorg ervoor dat de verhouding tussen prijs, MKI en andere kwaliteitseisen goed in balans is.