Handreiking Veiligheidsladder (ViA)

Reden voor deze vernieuwde versie is dat vanaf 1 juli 2026 voor alle ketenpartners in de bouwsector een minimaal volwassenheidsniveau 3 (calculatief) voor veiligheidscultuur geldt, een verzwaring ten opzichte van de huidige ViA-eis.

Belangrijkste wijzigingen

• ViA-eis Niveau 3 voor opdrachtnemers, leveranciers en adviesbureaus bij contracten vanaf 100.000 euro. Ook opdrachtgevers committeren zich hieraan.
• De Handreiking ViA is klaar om eventuele nieuwe bewijsmiddelen gebaseerd op de veiligheidsladder van Hudson toe te voegen aan de geaccepteerde bewijsmiddelen. Daarom wordt niet meer gesproken van ‘Tredes’, maar van ‘Niveaus’.
• De Approved Self Assessment komt te vervallen. Hiervoor in de plaats is de SCL Light voor kleine organisaties toegevoegd als bewijsmiddel.
• De risicomatrix wordt niet meer gebruikt voor het bepalen van het bewijsmiddel. Organisaties kunnen nu zelf, binnen de randvoorwaarden van de Handreiking ViA en van de schemabeheerder, kiezen welk product zij kiezen om aan te tonen dat ze aan de ViA-eis voldoen.

De ondertekenaars van de GCVB hebben met elkaar afgesproken om de Veiligheidsladder (SafetyCultureLadder) niet bij gunning toe te passen (rail uitgezonderd). Daarom wordt in deze handreiking alleen de toepassing in geschiktheids-, selectie- of contracteisen behandeld.

Aanbestedingsregels

Publieke opdrachtgevers en speciale sector bedrijven dienen zich te houden aan de Aanbestedingswet 2012. De werkwijze in deze handreiking biedt publieke opdrachtgevers handvatten om de Veiligheidsladder toe te passen op een wijze die aansluit bij de aanbestedingsregelgeving. Private partijen hoeven zich bij hun inkoop in de meeste gevallen niet te houden aan de publiekrechtelijke aanbestedingsregels. Indien er geen aanbestedingsplicht is, kunnen zij desgewenst dezelfde werkwijze hanteren maar doen dat dan vrijwillig. Het zorgvuldig en correct toepassen van de Veiligheidsladder is van groot belang voor een succesvol inkooptraject.

Inkopen met de Veiligheidsladder

Bij een aanbesteding kan op verschillende manieren gebruik gemaakt worden van de Veiligheidsladder:

• Bij de geschiktheidseisen kan, afhankelijk van de aard en omvang van de opdracht, een SCL-certificaat als minimumeis worden gevraagd. In dit geval wordt tijdens de aanbesteding gecontroleerd of een bedrijf aan de eisen voldoet.
• Indien het gaat om een procedure met voorafgaande selectie, waarbij het aantal gegadigden dat mag inschrijven wordt beperkt, kan het niveau van het SCL-certificaat waarover een bedrijf beschikt een rol spelen bij het selecteren van de gegadigden.
• In de contracteisen kan worden opgenomen dat de opdrachtnemer uiterlijk drie maanden na de start van de uitvoering een SCL-certificaat op een bepaald niveau dient te overleggen, hetzij een bedrijfscertificaat dan wel een specifiek voor het project opgesteld certificaat. In dit geval wordt niet tijdens de aanbesteding, maar tijdens de contractuitvoering gecontroleerd of de opdrachtnemer binnen de gestelde termijn aan de eisen voldoet.

Bij het stellen van eisen dient er rekening mee gehouden te worden dat de Aanbestedingswet 2012 ten aanzien van geschiktheids-, selectie- en contracteisen stelt dat deze “verband moeten houden met” en “in een redelijke verhouding moeten staan tot” het voorwerp van de opdracht. De toepassingen worden in de handreiking verder uitgewerkt.

Handreiking

Handreiking Veiligheid in Aanbestedingen (Veiligheidsladder)