Aan de slag met social return

Toon pagina in menu

De toepassing van social return beleid moet in overeenstemming zijn met het Gemeenschapsrecht en daarom voldoen aan de algemene beginselen van het aanbestedingsrecht: non-discriminatie, objectiviteit, transparantie en proportionaliteit. Het is van belang dat u voor elke opdracht bepaalt of de inzet van social return proportioneel is, gezien de waarde van de opdracht, het type werk/dienst, enzovoort. 

Binnen dat kader kan social return op verschillende manieren in de aanbesteding worden opgenomen.

Minimumeis - programma van eisen

Social return kan in de aanbesteding worden meegenomen als minimumeis. Bijvoorbeeld een percentage van de loonsom van de overeenkomst, een percentage van de aanneemsom of een aantal ingezette uren. Bij kapitaalintensieve opdrachten is het aan te raden een percentage van de loonsom van de overeenkomst te hanteren en bij opdrachten waar een hoge arbeidscomponent aanwezig is, een percentage van de opdrachtsom vast te stellen. Voldoet de inschrijving niet aan de minimumeis, dan zal de inschrijving worden uitgesloten van verder beoordeling.

(Sub)gunningscriterium

Subgunningscriteria maken onderdeel uit van het gunningscriterium EMVI (Economisch Meest Voordelige Inschrijving). U kunt bijvoorbeeld meer punten toekennen aan een inschrijving waarin een groter percentage social return wordt ingezet bij de uitvoering van de opdracht. Voordeel is dat de inschrijver punten scoort op basis van een objectief meetbare methode. Bij gebruikmaking van deze methodiek dienen wel kaders te worden gesteld. De gestelde bovengrens moet realistisch haalbaar zijn om strategische inschrijvingen te voorkomen. Hiervoor geldt ook dat het proportioneel moet zijn om de inzet als subgunningscriterium te hanteren. In de uitvoeringsfase moet uiteraard wel gecontroleerd worden of het toegezegde percentage gehaald wordt op de toegezegde wijze. Meestal wordt er dan ook een contractvoorwaarde opgenomen met betrekking tot social return.

Ook een plan van aanpak kan als subgunningscriterium worden gebruikt. Om goede plannen te krijgen, dient u een gerichte uitvraag te doen richting de inschrijvers. U kunt bijvoorbeeld vragen naar de wijze waarop de inschrijver gaat borgen dat het streefpercentage social return wordt gerealiseerd of naar de begeleiding op de werkvloer. Het moet voor de inschrijvers duidelijk zijn op welke objectieve wijze het plan van aanpak wordt beoordeeld.

Bijzondere uitvoeringsvoorwaarden

Een aanbestedende dienst kan bijzondere voorwaarden verbinden aan de uitvoering van een overheidsopdracht. Deze voorwaarden moeten in de aankondiging van de opdracht of de aanbestedingsstukken vermeld zijn. Ze dienen voldoende verband te houden met het voorwerp van de opdracht en mogen niet rechtstreeks of indirect discriminerend zijn. Bijzondere uitvoeringsvoorwaarden kunnen onder meer verband houden met sociale overwegingen. Bij het toepassen van social return als bijzondere uitvoeringsvoorwaarde neemt u in de conceptovereenkomst een bepaald percentage social return als contractseis op. De inschrijvers verplichten zich om een bepaald percentage van bijvoorbeeld de loonsom van een opdracht aan te wenden om personen met een grote(re) afstand tot de arbeidsmarkt in te zetten. De aanbestedende dienst controleert de naleving hiervan bij de periodieke contractevaluatie. De daadwerkelijke wijze van invulling is de verantwoordelijkheid van de opdrachtnemer.

Andere mogelijkheden

U kunt overheidsopdrachten ook voorbehouden aan sociale werkvoorzieningen. Dit betekent niet dat u onderhands aan één van die bedrijven kunt gunnen. De opdracht moet open staan voor concurrentie. In de aankondiging dient de aanbestedende dienst duidelijk te vermelden dat alleen sociale werkvoorzieningen kunnen reageren.

Ook kunt u kleine percelen via de percelenregeling uit een aanbesteding houden, zodat u die via een onderhandse procedure bij door u geselecteerde sociale ondernemers kunt plaatsen. U zult op basis van de aanbestedingswet wel moeten kunnen verantwoorden waarom de opdracht juist bij deze ondernemers wordt geplaatst.

Door naar: Social return toegelicht