Ontwikkelingen MVI

Toon pagina in menu

De overheid koopt per jaar voor ongeveer 73,3 miljard euro in en heeft daarmee een belangrijke invloed op het milieu en sociale aspecten, hier en in andere landen. Bewust en gericht maatschappelijk verantwoord inkopen (MVI) vormt een krachtig instrument om belangrijke duurzaamheiddoelstellingen te bereiken. Maatschappelijk verantwoord inkopen is continu in ontwikkeling. Op deze pagina vindt u de ontwikkelingen op het gebied van MVI zowel in Nederland als in Europees en internationaal verband. 

Bijeenkomsten MVI

Aankondigingen MVI-bijeenkomsten
Verslagen MVI-bijeenkomsten
 

Klimaatenveloppe klimaatneutraal en circulair inkopen

Het kabinet wil in 2018 via inkoop een extra impuls geven aan de transitie naar een klimaatneutrale en circulaire economie. Nederlandse overheden kunnen deze ambitie krachtig stimuleren door hun eigen inkoopkracht in te zetten. Veel overheden werken al aan maatschappelijk verantwoord inkopen (MVI). Als extra impuls stelt het kabinet 5 miljoen euro beschikbaar (vanuit de klimaatenveloppe in het regeerakkoord) om klimaatneutraal en circulair inkopen bij overheden te bevorderen. Waaruit bestaat die impuls?

De activiteiten richten zich op inzet van het inkoopinstrument ten behoeve van  minimalisatie van CO2-uitstoot en de vraag naar circulaire producten en diensten door middel van:

  • Het beschikbaar stellen van experts voor ondersteuning van inkooppilots bij overheden 
  • De start van thematische leernetwerken gericht klimaatneutraal en circulair inkopen
  • De effectmeting van deze pilots en leernetwerken

Leernetwerken

Er zijn 10 leernetwerken klimaatneutraal en circulair inkopen waaraan u kunt deelnemen.

Leernetwerken klimaatneutraal en circulair inkopen

Manifest MVI

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft samen met overheden in Nederland het manifest maatschappelijk verantwoord inkopen (Manifest MVI) opgesteld. Het manifest is bedoeld om de bijdrage van MVI op de realisatie van beleidsdoelen te vergroten. Dit manifest bouwt voort op eerdere afspraken, zoals het Manifest Professioneel Duurzaam Inkopen in 2012. In het Manifest MVI zijn ambities vastgelegd die verder gaan dan het toepassen van minimumeisen en daarmee vervangt het manifest eerdere afspraken zoals het 100% duurzaam inkopen op basis van minimumeisen. In het nieuwe manifest MVI bepalen overheden zelf hun doelstellingen, op basis van hun eigen ambities. Iedere organisatie maakt binnen zes maanden na ondertekening een concreet actieplan, dat wordt gepubliceerd op de website van PIANOo. Via een benchmark, monitoring en een lerend netwerk wordt de voortgang in kaart gebracht en geborgd.

Tijdens het congres 'MVI doe je zo!' op 8 december 2016 in Den Haag hebben bestuurders van diverse organisaties samen met staatssecretaris Sharon Dijksma het nieuwe Manifest MVI ondertekend. Op 23 maart 2017 en 14 december 2017 hebben nieuwe ondertekenmomenten plaatsgevonden.

Manifest MVI: Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen

MVI congres 2018

Op 3 oktober 2018 heeft voor de derde keer het jaarcongres over Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) plaats gevonden. Ook dit keer was er een interessant en inspirerend programma voor alle overheidsprofessionals: beleidsadviseurs, budgethouders, bestuurders en inkopers. Hoe eerder duurzame of maatschappelijke doelen meegenomen worden in een project, hoe succesvoller de uiteindelijke inkoop. Het MVI congres viel samen met de eerste dag van Ecoprocura. Het congres eindigde met de uitreiking van de KoopWijsPrijs 2018 aan de gemeente Zevenaar voor hun circulaire fietspad.

Meer informatie: MVI congres 2018

Plan van aanpak maatschappelijk verantwoord inkopen

Op 11 september 2015 is het plan van aanpak maatschappelijk inkopen aangeboden aan de Tweede Kamer. Dit plan is opgesteld door de ministeries van Infrastructuur en Waterstaat, Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties, Economische Zaken en Klimaat, Sociale Zaken en Werkgelegenheid en Buitenlandse Zaken. Het is afgestemd met vertegenwoordigers van provincies, gemeenten, waterschappen, maatschappelijke organisaties en bedrijfsleven. Dit plan was op 5 februari 2015 toegezegd tijdens het Algemeen Overleg Duurzaamheid.

Het plan van aanpak richt zich op alle overheden en probeert de samenwerking tussen overheden te versterken. Het uitgangspunt is om maatschappelijk verantwoord inkopen effectief en efficiënt in te zetten als instrument om zo bij te dragen aan beleidsdoelstellingen van de verschillende overheden. Het plan wordt in de periode van 2015 tot 2020 uitgevoerd, en bestaat uit 4 stappen:

  1. Gezamenlijke ambities en doelstellingen uitwerken
  2. Ontwikkelen systematiek voor monitoring en benchmarking
  3. Verbeteren van kennis, instrumenten en opleiding van inkopers en opdrachtgevers
  4. Opzetten structuur voor regie en governance

De stappen zijn uitgewerkt in het plan van aanpak maatschappelijk verantwoord inkopen. De staatssecretaris informeert de Tweede Kamer regelmatig over de voortgang.

Document: Plan van aanpak maatschappelijk verantwoord inkopen 2015-2020
Verslag algemeen overleg over duurzaamheid van 28 januari 2016  op tweedekamer.nl
Verslag algemeen overleg over duurzaamheid van 5 februari 2015  op tweedekamer.nl 
Verslag algemeen overleg over duurzaamheid van 18 januari 2017  op tweedekamer.nl
Kamerbrief voortgang Plan van Aanpak MVI 7 juli 2016  op tweedekamer.nl 
Kamerbrief voortgang Plan van aanpak MVI 6 juli 2017  op tweedekamer.nl

Actualisatie MVI-criteria

De milieucriteria worden jaarlijks geactualiseerd. In dit proces worden de criteria getoetst op juistheid en waar mogelijk verder aangescherpt. Per 1 november 2018 zijn de landelijke MVI-criteria beschikbaar via een gebruiksvriendelijke webtool mvicriteria.nl. De MVI-criteriatool ondersteunt bij MVI. Dit betekent dat, naast op de prijs van de producten, diensten of werken ook wordt gestuurd op de effecten op duurzaamheid: milieu, klimaat, circulariteit en sociale aspecten. De MVI-criteriatool bevat inkoopcriteria voor 45 productgroepen.

De Rijksoverheid heeft zich er aan gecommitteerd om altijd gebruik te maken van deze criteria. De tool is ontwikkeld in opdracht van Rijkswaterstaat, het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.

Meer informatie:
Productgroepen: MVI-criteriatool 

Green Public Procurement 

Maatschappelijk Verantwoord Inkopen staat ook in Europees verband hoog op de agenda. De Europese Commissie ziet MVI als instrument om duurzame economische groei te bevorderen. Daarbij ligt de nadruk op het milieuaspect: Green Public Procurement (GPP). Het sociale aspect krijgt wel steeds meer aandacht. Inmiddels heeft de Europese Commissie voor diverse productgroepen milieucriteria ontwikkeld. De relevante aspecten zijn vertaald naar de Nederlandse milieucriteria.

Net als de Nederlandse milieucriteria worden de GPP-criteria geactualiseerd als daar goede redenen voor zijn, zoals nieuwe technologische ontwikkelingen, veranderingen in de markt of in wet- en regelgeving. 

GPP-criteria   op ec.europa.eu.

Nieuwe richtlijn Maatschappelijk Verantwoord Inkopen

ISO 20400 biedt zowel publieke als private organisaties praktische handvatten bij het inrichten en verrichten van een Maatschappelijk Verantwoord Inkoopproces. Dit alles op basis van de al bestaande richtlijn ISO 26000 – de internationale richtlijn voor Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO). Op 18 mei 2017 is de nieuwe richtlijn ISO 20400 gepresenteerd. 

Met bestaande normen en richtlijnen zoals ISO 9001 (kwaliteitsmanagement-systemen), ISO 14001 (milieumanagementsystemen) en ISO 26000 kunnen organisaties al een minimaal kwaliteits- en duurzaamheidsniveau realiseren in de inkoopketen. Ook kunnen ze invulling geven aan de MVO-uitgangspunten van de organisatie. Er zijn echter nog geen internationale richtlijnen die praktische handvatten bieden voor het uitvoeren van een (duurzaam) inkoopproces. Met het presenteren van de ISO 20400 komt hieraan een einde.

ISO 20400  op nen.nl
ISO 20400  op iso20400.org
ISO 20400 (alleen voor rijksambtenaren)