Ontwikkelingen MVI

Toon pagina in menu

De overheid koopt per jaar voor ongeveer 73,3 miljard euro in en heeft daarmee een belangrijke invloed op het milieu en sociale aspecten, hier en in andere landen. Bewust en gericht maatschappelijk verantwoord inkopen (MVI) vormt een krachtig instrument om belangrijke duurzaamheiddoelstellingen te bereiken. Maatschappelijk verantwoord inkopen is continu in ontwikkeling. Op deze pagina vindt u de ontwikkelingen op het gebied van MVI zowel in Nederland als in Europees en internationaal verband. 

Bijeenkomsten MVI

Aankondigingen MVI-bijeenkomsten
Verslagen MVI-bijeenkomsten
 

Klimaatenveloppe klimaatneutraal en circulair inkopen

De Rijksoverheid stelt in 2019 extra geld beschikbaar om via publieke inkoop een impuls te geven aan de transitie naar een klimaatneutrale en circulaire economie. Dit geld wordt geïnvesteerd in de ondersteuning en kennisverspreiding op gebied van klimaatneutraal en circulair inkopen door overheden. De activiteiten zijn een vervolg op de activiteiten uit de klimaatenveloppe in 2018.

Activiteiten in 2019:

  • Leernetwerken
  • Webinars
  • Subsidieregeling advies bij klimaatneutraal en circulair inkopen (AKCI)
  • CO2-schaduwbeprijzing door gemeenten, provincies en waterschappen
  • Impuls Rijksinkoop
  • Ondersteuning zorgorganisaties
  • Opschalen pilots en opzetten strategische partnerschappen
  • Effectmeting

Meer informatie: Klimaatenveloppe

Subsidieregeling AKCI

Aanbestedende diensten kunnen tot en met 30 september 2019 (of eerder bij bereiken van het subsidieplafond) een subsidieaanvraag doen voor het inwinnen van extern advies bij klimaatneutraal en circulair inkopen. De subsidieregeling helpt bij het realiseren van duurzaamheidsambities via inkoop. Er zijn 2 budgetten beschikbaar waaruit subsidie wordt verstrekt voor het inwinnen van advies bij een MVI-adviseur:

  • Voor ondersteuning op het gebied van klimaatneutraal en circulair inkopen is 1 miljoen euro beschikbaar gesteld voor een extern advies van 10.000 euro;
  • Voor andere thema’s op het gebied van MVI is 75.000 euro vastgesteld voor een extern advies van 5.000 euro.

Subsidieregeling advies bij klimaatneutraal en circulair inkopen (AKCI)

Manifest MVI

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft samen met overheden in Nederland het manifest maatschappelijk verantwoord inkopen (Manifest MVI) opgesteld. Het manifest is bedoeld om de bijdrage van MVI op de realisatie van beleidsdoelen te vergroten. In het Manifest MVI zijn ambities vastgelegd die verder gaan dan het toepassen van minimumeisen en daarmee vervangt het manifest eerdere afspraken zoals het 100% duurzaam inkopen op basis van minimumeisen. In het Manifest MVI bepalen overheden zelf hun doelstellingen, op basis van hun eigen ambities. Iedere organisatie maakt binnen zes maanden na ondertekening een concreet actieplan, dat wordt gepubliceerd op de website van PIANOo. Via de MVI-zelfevaluatie tool een regelmatige update-mailing en een lerend netwerk wordt de voortgang in kaart gebracht en geborgd. Het manifest helpt organisaties om MVI te verankeren in de eigen organisatie en beter het instrument inkoop in te zetten voor het halen van doelen, zoals het helpen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, CO2 reductie en het streven naar een circulaire economie. Inmiddels zijn er meer dan 160 ondertekenaars.

Manifest MVI: Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen 
Eerste ervaringen: Actieplannen MVI Evaluatie en geleerde lessen
Interactieve kaart met ondertekenaars: Maatschappelijk verantwoord inkopen (MVI) in kaart

Wilt u aansluiten? Mail dan naar: postbusMVI@minienw.nl

MVI congres 2018

Op 3 oktober 2018 heeft voor de derde keer het jaarcongres over Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) plaats gevonden. Ook dit keer was er een interessant en inspirerend programma voor alle overheidsprofessionals: beleidsadviseurs, budgethouders, bestuurders en inkopers. Hoe eerder duurzame of maatschappelijke doelen meegenomen worden in een project, hoe succesvoller de uiteindelijke inkoop. Het MVI congres viel samen met de eerste dag van Ecoprocura. Het congres eindigde met de uitreiking van de KoopWijsPrijs 2018 aan de gemeente Zevenaar voor hun circulaire fietspad.

Meer informatie: MVI congres 2018

KoopWijsPrijs

De KoopWijsPrijs wordt uitgereikt aan een inkoopproject dat vooruitstrevend is als het gaat om MVI. Overheden en publieke organisaties kunnen een aansprekend inkoopproject inzenden en bedrijven kunnen overheden tippen. De prijs is een initiatief van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.

KoopWijsPrijs 2019

Plan van aanpak maatschappelijk verantwoord inkopen

Op 11 september 2015 is het plan van aanpak maatschappelijk inkopen aangeboden aan de Tweede Kamer. Dit plan is opgesteld door de ministeries van Infrastructuur en Waterstaat, Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties, Economische Zaken en Klimaat, Sociale Zaken en Werkgelegenheid en Buitenlandse Zaken. Het is afgestemd met vertegenwoordigers van provincies, gemeenten, waterschappen, maatschappelijke organisaties en bedrijfsleven. Dit plan was op 5 februari 2015 toegezegd tijdens het Algemeen Overleg Duurzaamheid.

Het plan van aanpak richt zich op alle overheden en probeert de samenwerking tussen overheden te versterken. Het uitgangspunt is om maatschappelijk verantwoord inkopen effectief en efficiënt in te zetten als instrument om zo bij te dragen aan beleidsdoelstellingen van de verschillende overheden. Het plan wordt in de periode van 2015 tot 2020 uitgevoerd, en bestaat uit 4 stappen:

  1. Gezamenlijke ambities en doelstellingen uitwerken
  2. Ontwikkelen systematiek voor monitoring en benchmarking
  3. Verbeteren van kennis, instrumenten en opleiding van inkopers en opdrachtgevers
  4. Opzetten structuur voor regie en governance

De stappen zijn uitgewerkt in het plan van aanpak maatschappelijk verantwoord inkopen. De staatssecretaris informeert de Tweede Kamer regelmatig over de voortgang.

Document: Plan van aanpak maatschappelijk verantwoord inkopen 2015-2020 
Kamerbrieven:
Kamerbrief voortgang Plan van Aanpak MVI 4 juli 2019  
Kamerbrief voortgang Plan van aanpak MVI 6 juli 2017  
Kamerbrief voortgang Plan van Aanpak MVI 7 juli 2016 

Bovenstaande verslagen en kamerbrieven zijn gepubliceerd op tweedekamer.nl.

Actualisatie MVI-criteria

De milieucriteria worden jaarlijks geactualiseerd. In dit proces worden de criteria onder meer getoetst op juistheid en waar mogelijk verder aangescherpt. Per 1 november 2018 zijn de landelijke MVI-criteria beschikbaar via een gebruiksvriendelijke webtool mvicriteria.nl. De MVI-criteriatool ondersteunt bij MVI. Dit betekent dat, naast op de prijs van de producten, diensten of werken ook wordt gestuurd op de effecten op duurzaamheid: milieu, klimaat, circulariteit en sociale aspecten. De MVI-criteriatool bevat inkoopcriteria voor 45 productgroepen. De Rijksoverheid heeft zich er aan gecommitteerd om altijd gebruik te maken van deze criteria. De tool is ontwikkeld in opdracht van Rijkswaterstaat, het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.

Productgroepen: MVI-criteriatool 

Green Public Procurement 

Maatschappelijk Verantwoord Inkopen staat ook in Europees verband hoog op de agenda. De Europese Commissie ziet MVI als instrument om duurzame economische groei te bevorderen. Daarbij ligt de nadruk op het milieuaspect: Green Public Procurement (GPP). Het sociale aspect krijgt wel steeds meer aandacht. Inmiddels heeft de Europese Commissie voor diverse productgroepen milieucriteria ontwikkeld. De relevante aspecten zijn vertaald naar de Nederlandse milieucriteria.

Net als de Nederlandse milieucriteria worden de GPP-criteria geactualiseerd als daar goede redenen voor zijn, zoals nieuwe technologische ontwikkelingen, veranderingen in de markt of in wet- en regelgeving. 

GPP-criteria   op ec.europa.eu.

Nieuwe richtlijn Maatschappelijk Verantwoord Inkopen

ISO 20400 biedt zowel publieke als private organisaties praktische handvatten bij het inrichten en verrichten van een Maatschappelijk Verantwoord Inkoopproces. Dit alles op basis van de al bestaande richtlijn ISO 26000 – de internationale richtlijn voor Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO). Op 18 mei 2017 is de nieuwe richtlijn ISO 20400 gepresenteerd. 

Met bestaande normen en richtlijnen zoals ISO 9001 (kwaliteitsmanagement-systemen), ISO 14001 (milieumanagementsystemen) en ISO 26000 kunnen organisaties al een minimaal kwaliteits- en duurzaamheidsniveau realiseren in de inkoopketen. Ook kunnen ze invulling geven aan de MVO-uitgangspunten van de organisatie. Er zijn echter nog geen internationale richtlijnen die praktische handvatten bieden voor het uitvoeren van een (duurzaam) inkoopproces. Met het presenteren van de ISO 20400 komt hieraan een einde.

ISO 20400  op nen.nl
ISO 20400  op iso20400.org
ISO 20400 (alleen voor rijksambtenaren)

Duurzame Ontwikkelingsdoelen

In september 2015 heeft de Verenigde Naties (VN) een mondiale duurzame ontwikkelingsagenda voor 2030 vastgesteld. Deze agenda bevat 17 Sustainable Development Goals (SDG’s) die gelden voor alle landen; de lidstaten moeten zorgen voor vertaling in nationaal beleid. Over het werken aan de SDG’s vanuit en door Nederland staat samenwerking tussen ministeries en met maatschappelijke spelers (zoals bedrijven en maatschappelijke organisaties) centraal. De Rijksoverheid brengt in kaart hoe Nederland er voor staat bij de Duurzame Ontwikkelingsdoelen en wat er nog moet gebeuren. De overheid kijkt ook naar maatschappelijke initiatieven die al lopen op de thema’s van de verschillende SDG’s. Net als andere landen rapporteert Nederland aan de VN over de voortgang.

Duurzame Ontwikkelingsdoelen  op sdgnederland.nl
VN-doelen voor duurzame ontwikkeling  op pbl.nl