Ontwikkelingen MVI

Toon pagina in menu

De overheid koopt per jaar voor ongeveer 73,3 miljard euro in en heeft daarmee een belangrijke invloed op het milieu en sociale aspecten, hier en in andere landen. Bewust en gericht maatschappelijk verantwoord inkopen vormt een krachtig instrument om belangrijke duurzaamheiddoelstellingen te bereiken. Maatschappelijk verantwoord inkopen is continu in ontwikkeling. Op deze pagina vindt u de ontwikkelingen op het gebied van MVI zowel in Nederland als in Europees en internationaal verband. 

Bijeenkomsten MVI
Aankondigingen MVI-bijeenkomsten
Verslagen MVI-bijeenkomsten
 

Manifest MVI

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft samen met overheden in Nederland het manifest maatschappelijk verantwoord inkopen (Manifest MVI) opgesteld. Het manifest is bedoeld om de bijdrage van MVI op de realisatie van beleidsdoelen te vergroten. Dit manifest bouwt voort op eerdere afspraken, zoals het Manifest Professioneel Duurzaam Inkopen in 2012. In het Manifest MVI zijn ambities vastgelegd die verder gaan dan het toepassen van minimumeisen en daarmee vervangt het manifest eerdere afspraken zoals het 100% duurzaam inkopen op basis van minimumeisen. In het nieuwe manifest MVI bepalen overheden zelf hun doelstellingen, op basis van hun eigen ambities. Iedere organisatie maakt binnen zes maanden na ondertekening een concreet actieplan, dat wordt gepubliceerd op de website van PIANOo. Via een benchmark, monitoring en een lerend netwerk wordt de voortgang in kaart gebracht en geborgd.

Tijdens het congres 'MVI doe je zo!' op 8 december 2016 in Den Haag hebben bestuurders van diverse organisaties samen met staatssecretaris Sharon Dijksma het nieuwe Manifest MVI ondertekend. Op 23 maart 2017 en 14 december 2017 hebben nieuwe ondertekenmomenten plaatsgevonden.

Manifest MVI: Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen

Klimaatenveloppe klimaatneutraal en circulair inkopen

Het kabinet wil in 2018 via inkoop een extra impuls geven aan de transitie naar een klimaatneutrale en circulaire economie. Nederlandse overheden kunnen deze ambitie krachtig stimuleren door hun eigen inkoopkracht in te zetten. Veel overheden werken al aan maatschappelijk verantwoord inkopen (MVI). Als extra impuls stelt het kabinet 5 miljoen euro beschikbaar (vanuit de klimaatenveloppe in het regeerakkoord) om klimaatneutraal en circulair inkopen bij overheden te bevorderen. Waaruit bestaat die impuls?

De activiteiten richten zich op inzet van het inkoopinstrument ten behoeve van  minimalisatie van CO2-uitstoot en de vraag naar circulaire producten en diensten door middel van:

  • Het beschikbaar stellen van experts voor ondersteuning van inkooppilots bij overheden 
  • De start van thematische leernetwerken gericht klimaatneutraal en circulair inkopen
  • De effectmeting van deze pilots en leernetwerken

Klimaatenveloppe klimaatneutraal en circulair inkopen

Plan van aanpak maatschappelijk verantwoord inkopen

Op 11 september 2015 is het plan van aanpak maatschappelijk inkopen aangeboden aan de Tweede Kamer. Dit plan is opgesteld door de ministeries van Infrastructuur en Waterstaat, Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties, Economische Zaken en Klimaat, Sociale Zaken en Werkgelegenheid en Buitenlandse Zaken. Het is afgestemd met vertegenwoordigers van provincies, gemeenten, waterschappen, maatschappelijke organisaties en bedrijfsleven. Dit plan was op 5 februari 2015 toegezegd tijdens het Algemeen Overleg Duurzaamheid.

Het plan van aanpak richt zich op alle overheden en probeert de samenwerking tussen overheden te versterken. Het uitgangspunt is om maatschappelijk verantwoord inkopen effectief en efficiënt in te zetten als instrument om zo bij te dragen aan beleidsdoelstellingen van de verschillende overheden. Het plan wordt in de periode van 2015 tot 2020 uitgevoerd, en bestaat uit 4 stappen:

  1. Gezamenlijke ambities en doelstellingen uitwerken
  2. Ontwikkelen systematiek voor monitoring en benchmarking
  3. Verbeteren van kennis, instrumenten en opleiding van inkopers en opdrachtgevers
  4. Opzetten structuur voor regie en governance

De stappen zijn uitgewerkt in het plan van aanpak maatschappelijk verantwoord inkopen. De staatssecretaris informeert de Tweede Kamer regelmatig over de voortgang.

Document: Plan van aanpak maatschappelijk verantwoord inkopen 2015-2020
Verslag algemeen overleg over duurzaamheid van 28 januari 2016  op tweedekamer.nl
Verslag algemeen overleg over duurzaamheid van 5 februari 2015  op tweedekamer.nl 
Verslag algemeen overleg over duurzaamheid van 18 januari 2017  op tweedekamer.nl
Kamerbrief voortgang Plan van Aanpak MVI 7 juli 2016  op tweedekamer.nl 
Kamerbrief voortgang Plan van aanpak MVI 6 juli 2017  op tweedekamer.nl

Actualisatie milieucriteria

De milieucriteria worden op regelmatige basis beoordeeld zodat deze actueel blijven. In dit proces worden de documenten getoetst op juistheid en worden kleinere aanpassingen doorgevoerd. Waar mogelijk is zoveel mogelijk gebruik gemaakt van in EU-verband ontwikkelde criteria voor Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI), zodat er meer eenduidigheid in criteria ontstaat en het effect van de toepassing toeneemt. Een concept wijizgingsvoorstel van de criteriadocumenten wordt vastgesteld door besluitvormers bij de verantwoordelijke ministeries van Infrastructuur en Waterstaat en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

In mei 2017 zijn de geactualiseerde milieucriteriadocumenten van het facilitaire domein en voor de Grond-, Weg- en Waterbouw (GWW) sector gepubliceerd. In de milieucriteriadocumenten voor bepaalde productgroepen van de clusters Kantoorfaciliteiten en diensten, Kantoorgebouwen en GWW is het criterium voor de inkoop van duurzaam geproduceerd hout in augustus 2017 bijgewerkt. Aanleiding hiervoor is de beëindiging van de tijdelijke wijziging van het inkoopbeleid duurzaam geproduceerd hout. Sinds juni 2014 diende te leveren hout of hout verwerkt in te leveren producten aan ten minste 7 van de 9 principes voor duurzaam bosbeheer (TPAS principes) te voldoen. In de gewijzigde criteria dient het te leveren hout of hout verwerkt in te leveren producten aan alle 9 principes voor duurzaam bosbeheer te voldoen.

Meer informatie:
Productgroepen: Milieucriteriadocumenten 
Beëindiging Tijdelijke wijziging inkoopbeleid hout  op officielebekendmakingen.nl 
Inkoop duurzaam hout  op inkoopduurzaamhout.nl

Green Public Procurement 

Maatschappelijk Verantwoord Inkopen staat ook in Europees verband hoog op de agenda. De Europese Commissie ziet MVI als instrument om duurzame economische groei te bevorderen. Daarbij ligt de nadruk op het milieuaspect: Green Public Procurement (GPP). Het sociale aspect krijgt wel steeds meer aandacht. Inmiddels heeft de Europese Commissie voor diverse productgroepen milieucriteria ontwikkeld. De relevante aspecten zijn vertaald naar de Nederlandse milieucriteria.

Net als de Nederlandse milieucriteria worden de GPP-criteria geactualiseerd als daar goede redenen voor zijn, zoals nieuwe technologische ontwikkelingen, veranderingen in de markt of in wet- en regelgeving. 

GPP-criteria   op ec.europa.eu.

Nieuwe richtlijn Maatschappelijk Verantwoord Inkopen

ISO 20400 biedt zowel publieke als private organisaties praktische handvatten bij het inrichten en verrichten van een Maatschappelijk Verantwoord Inkoopproces. Dit alles op basis van de al bestaande richtlijn ISO 26000 – de internationale richtlijn voor Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO). Op 18 mei 2017 is de nieuwe richtlijn ISO 20400 gepresenteerd. 

Met bestaande normen en richtlijnen zoals ISO 9001 (kwaliteitsmanagement-systemen), ISO 14001 (milieumanagementsystemen) en ISO 26000 kunnen organisaties al een minimaal kwaliteits- en duurzaamheidsniveau realiseren in de inkoopketen. Ook kunnen ze invulling geven aan de MVO-uitgangspunten van de organisatie. Er zijn echter nog geen internationale richtlijnen die praktische handvatten bieden voor het uitvoeren van een (duurzaam) inkoopproces. Met het presenteren van de ISO 20400 komt hieraan een einde.

ISO 20400  op nen.nl
ISO 20400  op iso20400.org
ISO 20400 (alleen voor rijksambtenaren)