Ontwikkelingen MVI

Toon pagina in menu

De overheid koopt per jaar voor ongeveer 73,3 miljard euro in en heeft daarmee een belangrijke invloed op het milieu en sociale aspecten, hier en in andere landen. Bewust en gericht maatschappelijk verantwoord inkopen (MVI) vormt een krachtig instrument om belangrijke duurzaamheiddoelstellingen te bereiken. Maatschappelijk verantwoord inkopen is continu in ontwikkeling. Op deze pagina vindt u de ontwikkelingen op het gebied van MVI zowel in Nederland als in Europees en internationaal verband. 

Bijeenkomsten MVI

Aankondigingen MVI-bijeenkomsten
Verslagen MVI-bijeenkomsten
 

Buyers groups duurzaamheid 2020

Het Rijk, IPO, VNG en UVW starten in 2020 met 16 buyer groups duurzaamheid. Deze buyer groups bouwen voort op de inzichten van afgelopen jaar rondom CO2-beprijzing en liggen in het verlengde van de Green Deal Circulair Inkopen en de leernetwerken van 2018 en 2019. Voor de verdere invulling van deze buyer groups wordt nog verkend hoe die samen met publieke en eventueel private opdrachtgevers kan worden vormgegeven. 

Leernetwerken 2018 & 2019

In 2018 en 2019 zijn meerdere leernetwerken klimaatneutraal en circulair inkopen georganiseerd. De bijeenkomsten van 2019 hadden betrekking op verschillende inkoopcategorieën, zoals bouw, GWW, energie, doelgroepenvervoer, zero emissie voertuigenpark, bedrijfskleding, kantoorinrichting, catering, hout en adviesdiensten.

Deze activiteiten zijn gefinancierd met klimaatgeld uit het regeerakkoord, de zogenoemde Klimaatenveloppe.

In het overzicht Publicaties klimaatenveloppe vindt u meerdere verslagen, kennisdocumenten, tools en hulpmiddelen die zijn ontwikkeld vanuit de klimaatenveloppe(n).

Ter voorbereiding op de nieuwe leernetwerken zijn er 5 webinars gehouden.

Manifest MVI

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) heeft samen met overheden in Nederland het manifest maatschappelijk verantwoord inkopen (Manifest MVI) opgesteld. Het manifest is bedoeld om de bijdrage van MVI op de realisatie van beleidsdoelen te vergroten. In het Manifest MVI zijn ambities vastgelegd die verder gaan dan het toepassen van minimumeisen en daarmee vervangt het manifest eerdere afspraken zoals het 100% duurzaam inkopen op basis van minimumeisen. In het Manifest MVI bepalen overheden zelf hun doelstellingen, op basis van hun eigen ambities. Iedere organisatie maakt binnen zes maanden na ondertekening een concreet actieplan, dat wordt gepubliceerd op de website van PIANOo. Via de MVI-zelfevaluatie tool een regelmatige update-mailing en een lerend netwerk wordt de voortgang in kaart gebracht en geborgd. Het manifest helpt organisaties om MVI te verankeren in de eigen organisatie en beter het instrument inkoop in te zetten voor het halen van doelen, zoals het helpen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, CO2 reductie en het streven naar een circulaire economie. Inmiddels zijn er meer dan 160 ondertekenaars.

Manifest MVI: Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen 
Eerste ervaringen: Actieplannen MVI Evaluatie en geleerde lessen
Interactieve kaart met ondertekenaars: Maatschappelijk verantwoord inkopen (MVI) in kaart

Wilt u aansluiten? Mail dan naar: postbusMVI@minienw.nl

Wijziging looptijd Manifest MVI tot 31 december 2021

Inmiddels zijn al ruim 180 overheidsorganisaties partij bij het Manifest MVI 2015 - 2020 aangesloten. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft Manifest MVI in 2016 samen met overheden in Nederland opgesteld. Dit manifest loopt 31 december 2020 af.

De in het Manifest MVI afgesproken acties zijn echter nog niet voor alle partijen afgerond. Bovendien werkt het ministerie van IenW samen met 5 andere departementen (ministeries van Economische Zaken en Klimaat, Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Buitenlandse Zaken, Sociale Zaken en Werkgelegenheid en Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) aan een nieuw Nationaal plan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen voor de periode 2021–2025, dat begin 2021 wordt gepubliceerd. MVI blijft onverminderd van belang als krachtig instrument om duurzaamheidsdoelstellingen te bereiken.

Het ministerie van IenW en de betrokken departementen hebben de intentie om de bestuurlijke afspraken uit het Manifest MVI nog een jaar voort te zetten: tot en met 31 december 2021. Hiervoor is schriftelijke instemming van de manifestpartijen nodig. Naar verwachting zullen deze partijen in januari 2021 gereageerd hebben en zal deze wijziging gepubliceerd worden. 

Plan van aanpak maatschappelijk verantwoord inkopen

Op 11 september 2015 is het plan van aanpak maatschappelijk inkopen aangeboden aan de Tweede Kamer. Dit plan is opgesteld door de ministeries van Infrastructuur en Waterstaat, Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties, Economische Zaken en Klimaat, Sociale Zaken en Werkgelegenheid en Buitenlandse Zaken. Het is afgestemd met vertegenwoordigers van provincies, gemeenten, waterschappen, maatschappelijke organisaties en bedrijfsleven. Dit plan was op 5 februari 2015 toegezegd tijdens het Algemeen Overleg Duurzaamheid.

Het plan van aanpak richt zich op alle overheden en probeert de samenwerking tussen overheden te versterken. Het uitgangspunt is om maatschappelijk verantwoord inkopen effectief en efficiënt in te zetten als instrument om zo bij te dragen aan beleidsdoelstellingen van de verschillende overheden. Het plan wordt in de periode van 2015 tot 2020 uitgevoerd, en bestaat uit 4 stappen:

  1. Gezamenlijke ambities en doelstellingen uitwerken
  2. Ontwikkelen systematiek voor monitoring en benchmarking
  3. Verbeteren van kennis, instrumenten en opleiding van inkopers en opdrachtgevers
  4. Opzetten structuur voor regie en governance

De stappen zijn uitgewerkt in het plan van aanpak maatschappelijk verantwoord inkopen. Begin 2020 is het Plan van Aanpak MVI 2015 - 2020 geëvalueerd.

Documenten:
Plan van aanpak maatschappelijk verantwoord inkopen 2015-2020 
Evaluatie Plan van Aanpak Maatschappelijk Verantwoord Inkopen 2015-2020
Stakeholderanalyse Maatschappelijk Verantwoord Inkopen

Actualisatie MVI-criteria

De MVI-criteria worden beheerd door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. De MVI-criteria zijn gebaseerd op de Europese criteria (GPP). Jaarlijks vindt een actualisatieproces plaats waarbij de MVI-criteria worden beoordeeld en waar nodig aangepast.

Productgroepen: MVI-criteriatool 

Green Public Procurement 

Maatschappelijk Verantwoord Inkopen staat ook in Europees verband hoog op de agenda. De Europese Commissie ziet MVI als instrument om duurzame economische groei te bevorderen. Daarbij ligt de nadruk op het milieuaspect: Green Public Procurement (GPP). Het sociale aspect krijgt wel steeds meer aandacht. Inmiddels heeft de Europese Commissie voor diverse productgroepen milieucriteria ontwikkeld. De relevante aspecten zijn vertaald naar de Nederlandse milieucriteria.

Net als de Nederlandse milieucriteria worden de GPP-criteria geactualiseerd als daar goede redenen voor zijn, zoals nieuwe technologische ontwikkelingen, veranderingen in de markt of in wet- en regelgeving. 

GPP-criteria   op ec.europa.eu.

Nieuwe richtlijn Maatschappelijk Verantwoord Inkopen

ISO 20400 biedt zowel publieke als private organisaties praktische handvatten bij het inrichten en verrichten van een Maatschappelijk Verantwoord Inkoopproces. Dit alles op basis van de al bestaande richtlijn ISO 26000 – de internationale richtlijn voor Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO). Op 18 mei 2017 is de nieuwe richtlijn ISO 20400 gepresenteerd. 

Met bestaande normen en richtlijnen zoals ISO 9001 (kwaliteitsmanagement-systemen), ISO 14001 (milieumanagementsystemen) en ISO 26000 kunnen organisaties al een minimaal kwaliteits- en duurzaamheidsniveau realiseren in de inkoopketen. Ook kunnen ze invulling geven aan de MVO-uitgangspunten van de organisatie. Er zijn echter nog geen internationale richtlijnen die praktische handvatten bieden voor het uitvoeren van een (duurzaam) inkoopproces. Met het presenteren van de ISO 20400 komt hieraan een einde.

ISO 20400  op nen.nl
ISO 20400  op iso20400.org
ISO 20400 (alleen voor rijksambtenaren)

SDG’s als uitgangspunt voor inkoop

De Sustainable Development Goals  (SDG’s), of ook wel de duurzame ontwikkelingsdoelen, zijn 17 doelen, opgesteld door de Verenigde Naties, die een mondiale stip op de horizon vormen voor de wereld in het jaar 2030. De SDG’s vormen een totaalplaatje van alle wereldwijde duurzame uitdagingen, zoals het uitbannen van armoede en ongelijkheid en het aanpakken van klimaatverandering. Bedrijven, publieke organisaties, NGO’s en burgers werken gezamenlijk aan de realisatie van deze ambities. Ook in Nederland gebruiken steeds meer overheden de SDG’s als uitgangspunt voor hun duurzaamheids-, inkoop- en aanbestedingsbeleid. Voor meer inzicht heeft PIANOo de tabel Relatie tussen de MVI-thema’s en de 17 SDG’s opgemaakt.