Klimaatenveloppe: impuls klimaatneutraal en circulair inkopen

Toon pagina in menu

De Rijksoverheid stelt in 2019 extra geld beschikbaar om via publieke inkoop een impuls te geven aan de transitie naar een klimaatneutrale en circulaire economie. Dit geld wordt geïnvesteerd in de ondersteuning en kennisverspreiding op gebied van klimaatneutraal en circulair inkopen door overheden. De activiteiten zijn een vervolg op de activiteiten uit de klimaatenveloppe in 2018.

Leernetwerken
Ondersteuning bij MVI: Subsidieregeling advies bij klimaatneutraal en circulair inkopen
CO2-schaduwbeprijzing door gemeenten, provincies en waterschappen
Impuls Rijksinkoop
Ondersteuning zorgorganisaties
Opschalen pilots en doorbreken van knelpunten
Effectmeting

Leernetwerken op verschillende thema’s

PIANOo en Rijkswaterstaat organiseren 10 leernetwerken op gebied van klimaatneutraal en circulair inkopen. In een reeks van 4 bijeenkomsten staat het leren van elkaar, experts en ervaringsdeskundigen centraal en worden praktische tools en ondersteuning geboden. In het centrale ochtendprogramma komen gezamenlijke thema’s aan bod zoals interne organisatievraagstukken, impactmeting en monitoring en samenwerken met de markt. In het middagprogramma gaan de sectoren uiteen en wordt met vakgenoten dieper ingegaan op de inkoopcategorieën: Bouw, GWW, Energie, Doelgroepenvervoer, Zero emissie voertuigenpark, Bedrijfskleding, Kantoorinrichting, Catering, Hout en Adviesdiensten.

Leernetwerken 2019

Ondersteuning bij MVI: Subsidieregeling advies bij klimaatneutraal en circulair inkopen

Aanbestedende diensten konden vanaf 1 mei 2019 tot en met 30 september 2019 12:00 uur een subsidieaanvraag doen voor het inwinnen van extern advies bij klimaatneutraal en circulair inkopen (AKCI). Bij extern advies kan worden gedacht aan advies bij specifieke technische duurzaamheidsaspecten die in 2019 een duwtje in de rug kunnen gebruiken om (effectiever) klimaatneutraal of circulair in te kopen. De aanvraag liep via de website van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl).

Meer informatie: Subsidieregeling advies bij klimaatneutraal en circulair inkopen (AKCI)

CO2-schaduwprijzen door gemeenten, provincies en waterschappen

De koepelorganisaties VNG, IPO en UvW hebben budget gekregen van de Rijksoverheid om samen met gemeenten, provincies en waterschappen ervaring op te doen met CO2-schaduwprijzen in inkoop- en aanbestedingsprojecten. De waterschappen en provincies gaan aan de slag met het opstellen van de CO2-voetafdruk van de organisatie en de inkoop en aanbesteding. Dit overzicht helpt de organisatie met het prioriteren, afhankelijk van welke onderdelen de grootste voetafdruk vertegenwoordigen. Ondertussen worden er pilotprojecten uitgevoerd, waarbij de CO2-impact van geoffreerde producten, diensten of werken direct wordt meegewogen in de keuze voor de beste aanbieding, bijvoorbeeld door deze fictief mee te rekenen in de prijs. Op dit moment worden CO2-schaduwprijzen nog beperkt toegepast, met name in de GWW-sector (DuboCalc) en bouwsector (milieuprestatie). Er zijn echter veel kansen om deze systematiek breder toe te passen, bijvoorbeeld bij productgroepen met een relatief hoge CO2-impact zoals gas en elektriciteit, mobiliteit en kantoormeubilair. Of juist bij productgroepen die interessant zijn voor intern draagvlak en communicatie, zoals catering. De VNG, IPO en UvW gaan deze kansen met hun achterban verkennen en bieden hulp bij de uitvoering van de pilots. Hierbij is Klimaatverbond Nederland de organisatie die de pilots voor de provincies uitvoert namens het IPO. Daarnaast werken de koepelorganisaties de benodigde randvoorwaarden en tools uit en delen zij de opgedane kennis en leerervaringen. Hiervan wordt in samenwerking met het RIVM een tussenrapportage gemaakt aan het einde van 2019, met een overzicht van de gedraaide pilots, de geleerde lessen en opgedane ervaring, en het toekomstperspectief voor de voortzetting en opschaling.

Indien u interesse hebt in een pilot met CO2-schaduwprijzen of andere vragen hebt over deze specifieke activiteiten, kunt u nu al terecht bij de contactpersoon van uw eigen koepelorganisatie.

Contactpersonen koepelorganisaties:
VNG: @email
IPO: @email en @email 
UvW: @email en @email

Impuls Rijksinkoop

De Rijksoverheid benut de middelen van de klimaatenveloppe voor het realiseren van tien circulaire inkoopcategorieën in 2023 en het circulair beheren van haar kantoren in 2030. Ook worden middelen gebruikt voor het ondersteunen van een voortvarende start van het gebiedsgericht verduurzamen van de Rijkskantoren, de uitvoering van de routekaart verduurzaming Rijkskantoren en het verminderen van de uitstoot als gevolg van transport en mobiliteit. De ambitie is om hiermee zoveel mogelijk grondstoffen en CO2-uitstoot te besparen. De opgedane kennis en ervaringen worden gedeeld via de leernetwerken en het platform Circulair Bouwen 23.

Voor vragen over deze projecten kunt u terecht bij @email

Platform Circulair Bouwen  op platformcb23.nl.

Een overzicht van alle projecten die zijn ondersteund in 2018 vindt u in de MVI-kaart.

Maatschappelijk verantwoord inkopen (MVI) in kaart

Ondersteuning zorgorganisaties

In de zorgsector zijn veel kansen voor klimaatneutraal en circulair inkopen. In 2019 zetten VWS, Intrakoop, NEVI Zorg en stakeholders van de Green Deal zorg zich in om de CO2-uitstoot van ziekenhuizen en verzorgingshuizen te reduceren (streven 0,1 megaton in 2019). Om u op weg te helpen worden tools en hulpmiddelen ontwikkeld, waaronder MVI-criteria voor medische hulpmiddelen. Daarnaast worden bijeenkomsten en workshops georganiseerd over klimaatneutraal en circulair inkopen in de zorg, onder meer leidend tot implementatieplannen. Ook kunt u zich aansluiten bij een van de pilotprojecten op gebied van onderhoudscontracten, afval, voedsel en deelmarktplaatsen.

Voor vragen over dit project kunt terecht bij Victor Stöcker @email.

Opschalen pilots en doorbreken van knelpunten

De opschalen van pilots gaat over het oppakken van knelpunten rondom klimaatneutraal en circulair inkopen om de stap te maken van enkele initiatieven naar structurele veranderingen in de markt. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, Rijkswaterstaat en PIANOo hebben voor 2019 een aantal vraagstukken geselecteerd die uit verschillende pilots naar voren zijn gekomen.

Zo wordt dit jaar gewerkt aan het betrekken van startende organisaties en het aanpakken van een aantal knelpunten rondom de interne organisatie, CO2 schaduwprijzen, duurzaam hout en decentrale opwekking van energie. Daarnaast start Rijkswaterstaat nieuwe samenwerkingen, in het bijzonder de ontwikkeling van (inter)nationale partnerships. Zo wordt er een pilot partnership gestart voor ICT en de mogelijkheden verkend voor partnerships in textiel en bouw/GWW.

Er wordt door Rijkswaterstaat ook buiten Nederland actief kennis gedeeld en lessen opgehaald om ook in Nederland van te leren. Zo kunnen we blokkades wegnemen die organisaties ervaren in het internationaal opschalen van klimaatneutraal en circulair inkopen.  

Voor algemene vragen over de activiteiten kunt u mailen naar @email.    

Opschalen pilots en doorbreken van knelpunten

Effectmeting

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) coördineert het meten van de effecten en effectiviteit van alle bovenstaande activiteiten. Het RIVM ondersteunt de uitvoerders van de projecten bij het zelfstandig meten van de effecten van hun projecten. Hierbij worden de vermeden CO2-emmissies en grondstoffengebruik in kaart gebracht. Het RIVM sluit zoveel mogelijk aan bij bestaande monitoringsinitiatieven. Daarnaast brengt het RIVM het leereffect van de leernetwerken in kaart. Alle leerervaringen en gezamenlijke effecten worden gebundeld en gepubliceerd in een rapport.

Het RIVM heeft een rapportage over de leerervaringen en effecten van de pilotprojecten van de klimaatenveloppe 2018 gepubliceerd. 

Effecten van de impuls klimaatneutraal en circulair inkopen 2018

Rekentools

Het RIVM heeft instrumenten ontwikkeld voor het schatten van vermeden CO2 carbon dioxide -uitstoot en vermeden grondstofgebruik. Inkoopprofessionals van overheden gebruiken de instrumenten om het inkoopbeleid steeds verder aan te scherpen. Ook helpen de schattingen voor het vergroten van draagvlak voor klimaatneutraal en circulair inkopen.

Rekentool milieueffecten Bedrijfskleding
Rekentool milieueffecten Energie
Rekentool milieueffecten ICT
Rekentool milieueffecten Transport

Meer informatie: Interview Michiel Zijp (RIVM) over het hoe, wat en waarom van meten

Indien u vragen heeft over de effectmeting van deze activiteiten kunt u terecht bij @email.

Over de Klimaatenveloppe

Deze activiteiten worden gefinancierd met klimaatgeld uit het regeerakkoord, de zogenoemde Klimaatenveloppe. Hiermee geeft de Rijksoverheid via inkoop een impuls aan de transitie naar een klimaatneutrale en circulaire economie. Vanaf maart 2019 vindt u op onderstaande pagina’s alle publicaties die zijn ontwikkeld voor de klimaatenveloppe van 2018.
Publicaties Klimaatenveloppe
Verslagen bijeenkomsten

Heeft u vragen over de Klimaatenveloppe?
Neem dan contact op met @email.