SBIR innovatie in opdracht

Toon pagina in menu

Met een SBIR-innovatiecompetitie daagt u als aanbestedende dienst ondernemers uit om innovatieve oplossingen te ontwikkelen voor uw uitdaging of probleem. Binnen de Europese Unie wordt SBIR ‘precommercial procurement’ (PCP) genoemd.

Stappenplan doorlopen SBIR-competitie

Wilt u direct aan de slag, bekijk dan in het stappenplan SBIR-competitie (PCP) hoe u deze procedure start, en hoe het proces verloopt.

Wat is SBIR en wat is PCP?

Small Business Innovation Research (SBIR) is een aanpak waarmee overheden ondernemers uitdaagt om, in onderlinge competitie, innovatieve producten of diensten te ontwikkelen. SBIR (en PCP) zijn een manier van inkopen die ‘pre-commercieel’ plaatsvindt: het betreft de fase van onderzoek en ontwikkeling vóór commercialisering. Het is een vorm van innovatiegericht inkopen door de overheid, om een nieuwe oplossing te verkrijgen die nog niet bestaat op de markt.

Binnen de Europese Unie wordt SBIR ‘precommercial procurement’ (PCP) genoemd. Waar de SBIR aanpak voornamelijk nationaal wordt ingezet, wordt een PCP aanpak vooral op Europees niveau gebruikt. Een Europese aanpak is interessant als een gezamenlijke inspanning met verschillende landen voor de hand ligt. Enerzijds om kosten te delen en anderzijds kan een gezamenlijke inspanning meer interesse wekken bij ondernemers.

Hoe werkt SBIR?

Een SBIR-competitie bestaat doorgaans uit 2 fases en start op initiatief van de aanbestedende dienst. U maakt bekend dat u een oplossing zoekt voor uw maatschappelijk probleem en daagt ondernemers uit oplossingen te vinden. Deze ondernemers kunnen daarop binnen de aangegeven voorwaarden een voorstel indienen. De beste voorstellen krijgen een opdracht voor een haalbaarheidsonderzoek (fase 1). De beste projecten uit fase 1 komen in aanmerking voor een opdracht voor verder onderzoek en ontwikkeling (fase 2). Een SBIR-competitie kan over verschillende onderwerpen gaan (praktijkvoorbeelden).

Begeleiding door RVO

U kunt ook ondersteuning vragen aan de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO)  bij uitvoering van de SBIR. RVO kan ondersteunen bij het uitwerken van het vraagstuk tot een concrete oproep. Daarnaast kan RVO promotie van de oproep, betalingen, een onafhankelijke commissie, en begeleiding van deelnemende ondernemingen organiseren. RVO adviseert over de mogelijkheden en kan zorgen dat juridische aangelegenheden en praktische organisatorische aspecten voor u worden uitgevoerd. Heeft u behoefte aan ondersteuning van RVO? Dan is het verstandig om al in een vroeg stadium contact op te nemen. Dat kan via @email. Een SBIR start u door online het startformulier  in te vullen op RVO.nl.

Voordelen voor overheden

Door een SBIR-competitie te starten, ontvangt u meerdere mogelijke oplossingen voor uw uitdaging of probleem, beschikt u over geteste prototypes en werkt u samen met innovatieve ondernemers, waaronder startups en scale-ups.

Voordelen voor ondernemers

Met SBIR kunnen ondernemers – in opdracht van een aanbestedende dienst - R&D van hun eigen onderneming verder brengen. Dat maakt SBIR ook interessant voor kleine, innovatieve ondernemers (inclusief startups). In tegenstelling tot een innovatiesubsidie is een SBIR een overheidsopdracht en worden de kosten conform de offerte volledig vergoed.

RVO: voordelen voor ondernemers 

Wat wordt van uw organisatie verwacht?

De kosten voor het opzetten en uitvoeren van een SBIR-competitie zijn voor uw rekening. Deze kosten lopen sterk uiteen, afhankelijk van uw uitdaging en wensen. Houd rekening met een investering vanaf 500.000,- euro. Daarnaast wordt er substantiële inzet van manuren, denkkracht en betrokkenheid van uw organisatie gevraagd, gedurende het gehele traject. De duur van een traject varieert van 1,5 tot maximaal 2,5 jaar.

Voorwaarden voor het starten van een SBIR

Een SBIR is bedoeld voor (haalbaarheids)onderzoek en (prototype) ontwikkeling, dus voor het ontwikkelen van nog niet-bestaande, innovatieve, oplossingen. U moet als aanbestedende dienst de intentie hebben de ontwikkelde innovatie ook af te nemen, maar dit is niet verplicht.

Het is dan ook belangrijk dat u voor de start van de SBIR aannemelijk maakt dat innovatie noodzakelijk is voor uw doel en dat bestaande oplossingen niet beschikbaar of ontoereikend zijn. U moet aangeven hoe u tot deze conclusie bent gekomen. Bijvoorbeeld door opgedane ervaringen, via het raadplegen van een expert of door het uitvoeren van patentenonderzoek of marktconsultatie.

Uitzondering in de Aanbestedingswet 2012

SBIR is alleen mogelijk bij de precommerciële inkoop van onderzoeks- en ontwikkelingsdiensten. SBIR maakt gebruik van een uitzonderingsbepaling, waardoor er niet klassiek aanbesteed hoeft te worden (artikel 2.24 sub g van de Aanbestedingswet 2012 ).

Er is bij een SBIR-competitie geen sprake van onrechtmatige staatssteun als deze op een open, eerlijke en transparante wijze wordt uitgevoerd. Het indienen van offertes staat open voor iedere EU-onderneming. De oproep wordt gepubliceerd op onder andere TenderNed  en het beoordelingsproces is vooraf bekend, transparant en objectief. Er wordt ook gebruik gemaakt van andere communicatiekanalen om de SBIR bekend te maken bij bedrijven.

Afnemen ontwikkelde innovatieve oplossingen

Indien de publieke opdrachtgever met een innovatiewens, na de SBIR de ontwikkelde innovatieve oplossingen wenst af te nemen, dan dient deze in beginsel een nieuwe aanbesteding uit te voeren. Mogelijke uitzonderingen:

  • De SBIR is voor een gecombineerde inkoop van een dienst voor onderzoek en ontwikkeling inclusief afname, waarbij de commerciële waarde van de afname kleiner is dan de dienst voor onderzoek en ontwikkelen. Dit dient dan wel in de stukken dusdanig beschreven te zijn. Tevens dient de commerciële waarde van de afname onder de drempelbedragen te liggen.
  • De commerciële waarde van de afname van de ontwikkelde oplossing ligt lager dan de aanbestedingsdrempels.
  • De afname van de ontwikkelde oplossing is voor de betreffende publieke opdrachtgever niet aanbestedingsplichtig.